Sarry (Marne)

Sarry
	Sarry (Frankreich) Sarry
Region	Grand Est
Département	Marne
Arrondissement	Châlons-en-Champagne
Kanton	Châlons-en-Champagne-3
Kommünàlverbànd	Communauté d’agglomération de Châlons-en-Champagne
Koordinàte	48° 55′ N, 4° 24′ O48.9183333333334.4072222222222
Heche	81–152 m
Flech	20,01 km2
Iiwohner	2.023 (1. Jänner 2020)
Bevelkerungsdicht	101 Iiw./km2
Code Postal	51520
INSEE-Code	51525
Website	sarry-champagne.net

Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch

Sarry [saʁi] ìsch a frànzeescha G’mainda mìt 2.023 Iiwoohner (Schtànd 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

zem Dorfnàmma

Vor’m 16. Joohrhundert hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

• Satureiacum (ànna 1028)
• Sarreium (ànna 1123)
• Serreium (ànna 1127)
• Sairei (ànna 1131)
• Sarrei (ànna 1175)
• Sarri (ànna 1184)
• Serreium (ànna 1190)
• Serris (ànna 1278)
• Sarreyum (ànna 1287)
• Sarry (ànna 1317)
• Sarrey (ànna 1331)
• Sary (ànna 1406)
• Sarrey les Chaalons (ànna 1440)
• Serry les Chaalons (ànna 1445)

D’ Iiwoohner nännt m’r hìtt Sarrysiens [saʁizjɛ̃] un Sarrysiennes [saʁizjɛn] uff Frànzeesch.

wu ’s lììgt

Sarry lììgt äbba viar Kilomeeter süüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Châlons-en-Champagne àm Marne-Sittakànààl un àn dr Marne, wo d’ G’mainda ìm Wäschta begranzt. D’ Noochberg’mainda sìnn Châlons-en-Champagne ìm Norda un Nordwäschta, Saint-Memmie ìm Norda un Nordoschta, Courtisols ìm Nordoschta, Moncetz-Longevas ìm Oschta un Süüdoschta, Sogny-aux-Moulins ìm Süüda, Écury-sur-Coole ìm Wäschta un Süüdwäschta, Coolus ìm Wäschta un Nordwäschta so wia Compertrix ìm Nordwäschta.

wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

Joohr	1962	1968	1975	1982	1990	1999	2006	2018
Iiwoohner	563	585	1060	1401	2084	2085	2071	2037
Kwalla: Cassini un INSEE

wàs doo z’ sah ìsch

• d’ gootischa, reemisch-kàthoolischa Juliàànuskìrìch (église Saint-Julien), wo ànna 1200 bàuija worra-n-ìsch, un wo zitter 1911 àls Histoorisch Dankmool klàssifiziart ìsch, wo-n-a nàzionààla Bediitung hàt
• d’ Raschta vum àlta Schloss

• 
  d’ Juliàànuskìrìch
• 
  dr hl. Memmius uff’ma Glààsfanschter ìn dr Juliàànuskìrìch
• 
  d’ hl. Filomeena uff’ma Glààsfanschter ìn dr Juliàànuskìrìch
• 
  s’ Glààsfanschter ìm neerdliga Kweerschìff
• 
  s’ Schloss Sarry
• 
  s’ Roothüüs
• 
  d’ „griana Schtrooss“ biim Marne-Sittakànààl bii dr Brucka z’ Sarry

Lìteràtüür zem Dorf

àllg’mainliga G’schìcht vum Dorf

• Jacky Donrault: Sarry, un siècle d’histoire, 1907–2007. Sarry 2009 (französisch, 61 S.). 
• Germaine Maillet: Comptines, formulettes, rondes et jeux en usage à Sarry (Marne). Librairie de l’Union républicaine, Châlons-sur-Marne 1948 (französisch). 
• Germaine Maillet: Les statues-colonnes de Sarry. 1965 (französisch, 3 S.). 

zem voorg’schìchtliga un àltertìmmliga Fundort

• L’habitat romain de Sarry. 2005 (französisch, 4 S.). 
• L. Berard: Nécropoles gauloises de Poix, Cernon et Sarry (Marne). In: Bulletin de la Société archéologique champenoise. Band 8, 1914, S. 12–40 (französisch). 
• Émile Schmidt: Présentation d’une meule polissoir néolithique de Sarry (Marne), suivie d’une étude sur les polissoirs néolithiques et d’un aperçu sur les instruments de mouture préhistoriques et gaulois. In: Mémoires de la Société d'agriculture, commerce, sciences et arts du département de la Marne. 1986 (französisch, 95 S.). 
• Pol gosset: Les trouvailles archéologiques sur le front (à Cauroy-lès-Hermonville, Cormicy, Sarry, Perthes-les-Hurlus). In: Nouvelle Revue de Champagne et de Brie. Band 2, 1924, S. 196–197 (französisch). 

züa dr Dorfkìrìch

• Jacky Donrault: L’église Saint-Julien de Sarry. 2011 (französisch, 31 S.). 
• Abbé A. Kwanten: Les sermons de l’abbé Oury. In: Mémoires de la Société d’agriculture, commerce, sciences et arts du département de la Marne. Band 91 (französisch). 

zem Schloss Sarry

• Françoise Billaud: La seigneurie de Sarry, 1425-1478. Üniwersiteet fìr Lìteràtüür z’ Roue, 1971 (französisch). 
• Louis Grignon: Le château de Sarry. 1890 (französisch). 
• Louis Carrez: Étude sur le château de Sarry. (französisch). 
• Germaine Maillet: Le Château de Sarry : et quelques autres. Impr. Paquez et Fils, 1980 (französisch, 59 S.). 
• Germaine Maillet: Notes sur le château de Sarry. In: Nouvelle Revue de Champagne et de Brie. Band 4, 1926 (französisch). 
• Jacky Donrault: Le château de Sarry à travers l’histoire. Sarry 2009 (französisch). 
• J. Donrault: Le château de Sarry à travers l’histoire. 1997 (französisch, 53 S.). 
• Pierrick de Saint-Vaast: Interagir en temps de guerre, les relations interpersonnelles au château (1914-vers 1925, Marne). In: Études marnaises. Band 137, 2022, S. 245–262 (französisch). 
• Germaine Maillet: La porte-tour d’entrée du château de Sarry. Imp. Paquez, 1985 (französisch). 
• Pierre Gombert: Louis-Antoine de Noailles, cardinal-archevêque de Paris, 1651-1729. École nationale des Chartes, Pàriis 2004 (französisch). 

Lüag àui

• d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

Weblìnks

 Commons: Sarry (Marne) – Sammlig vo Multimediadateie

• d’ offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
• Schtàtistik züa dr G’mainda Sarry biim INSEE (frànzeesch)
• Informàzioona züa dr G’mainda Sarry ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
• d’ G’mainda Sarry ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
• Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Sarry, wo düü kààsch ufflààda bii data.gouv.fr (frànzeesch)