Lina Hähnle
D Lina Hähnle (* 3. Februar 1851 z Sulz am Necker as Emilie Karoline Hähnle; † 1. Februar 1941 z Geanga) isch d Grinderi un fir fascht 40 Joor au d Voorsitzeri vum Bund fir Voogelschutz (BfV, hite Natuurschutzbund Dytschland) gsii. Vu däm Amt här chunnt ire Spitzname Dytschi Voogelmueter[1] her.
Lääbe
[ändere | Quälltäxt bearbeite]
D Hähnle isch as Doochter vum Haller Saliineninschpäkter Johannes Hähnle (1801–1866) un syre Frau Karoline Friederike Rettig (1823–1900) vu Balenga uf d Wält chuu. Anne 1871 het si ire Vetter ghyroote, dr Fabrikant un speeter Ryychsdaagsabgoornete Hans Hähnle, Inhaaber vu dr Verainigte Filzfabrike z Geanga. Im Unternäme vu irme Mann het si no soziaale Sache gluegt. In irem eemoolige Woonhuus het si ne Chripfe fir Chinder vu dr Arbaiter yygriichtet.
Am 1. Februar 1899 het si in dr Stuagerter Liederhalle dr Bund für Vogelschutz grindet[2] un het dr Voorsitz vun em ibernuu. Wiichtig isch ere gsii, ass dr Verain uf ere braite gsellschaftlige Grundlaag stoit. Dr Mitgliidsbyydraag het me uf 50 Bfännig im Joor feschtglait, ass e jeede het chenne yydrätte. Mit Hilf vu guete Kuntakt zue Abgoornete vum Ryychsdaag isch s ere glunge, ass 1908 s Ryychsvoogelschutzgsetz verscheerft wooren isch. Si het e Neckerinsle gchaauft, go de deert scho sältene Nachtigalle ne diuurhafti Bruet- un Haimstätt z biete.[3]
D Verbindige us ire grooßbuurgelige Häärchumft un in d Textiilinduschtry het si bruucht go geege d Huetmoodi mit riisige Voogelfäädere kämpfge, wu in de eerschte Joor vum 20. Jorhundert gängigf gsii isch. Si het s gschafft, ass Fääderhiert démodé (uumodäärn) woorte sin. Dooderby het si iiri Foorderige au iber d Gränze uuse an di ghoobe Gsellschaft un d Modischte*ne z Frankryych un de USA griichtet. Au dr US-Bresidänt Woodrow Wilson isch em Bund fir Voogelschutz byydrätte.
D Lina Hähnle het d Strategy entwicklet, Lääbesryym vu Veegel dur Aachauf vu Landstuck z schitze, was hite no vum Natuurschutzbund Dytschland un andere Verbänd eso gmacht wiird. S eerscht privaat Schutzbiet z Dytschland isch dr Feädersee z Ooberschwoobe woore.
No dr Machtiibernaam vu dr Nazionaalsozialischt het si uf ere Mitgliiderversammlig vum Bund im Novämber 1933 gsait: „Ein sieghaftes 'Heil' auf unseren Volkskanzler, der die Deutschen aus der Verbundenheit mit der Natur heraus gesunden lassen will.“[4] Syter Ändi 1933 ich si Mitgliid vu dr NS-Fraueschaft gsii.[5] Au d Satzigsänderig vum Verband anne 1934, wu nume no „dytschi Staatsbuurger un Mänsche vu aartverwandtem Bluet“ hän deerfe Mitgliider wääre un Juude us em Verband uusgschlossen wppre sin, isch no in iire Amtstzyt gsii.[4] Ändi 1938 het si de Voorsiutz vum BfV an dr bishäärig Viizebresidänt Reinhard Wendehorst ibergee.
Anne 1940 het d Eerevoorsitzeri vum Ryychsbund fir Voogelschutz ire 89. Gebuurtsdaag „in gaischtiger un lyybliger Frischi“ gfyyrt.[6]
D Lina Hähnle isch am 1. Februar 1941 gstoorbe, zwee Dääg voor irem 90. Gebuurtsdaag.[7]
Eerige un Maanig
[ändere | Quälltäxt bearbeite]
Fir ire Engaschmänt het d Lina Hähnle d Eerebuurgerwiird vu dr Stedt Geanga an dr Brenz un Bad Buchau iiberchuu. Z Stuagert maant syter 1952 e Maanstai an dr Liederhalle an si. Derzue isch d Realschuel z Sulz am Necker 2003 no dr Lina Hähnle gnännt woore. Im Stadtdail Kräherwald z Stuagert-Wescht git s dr Lina-Hähnle-Weg, anderi z Fryburg am Dietebachpaark[9] un z Hannover-Wettbergen[10]
Dr Frakzioonssaal vu dr Griene im baade-wiirtebäärgische Landdaag drait ire Name. Dr NABU vergit fir dr bsunder Yysatz fir dr Natuurschutz an Mitgliider d Lina-Hähnle-Medaille.[11]
D Stadt Sulz het am 23. Juuni 2000 an dr Stell vu iirem Gebuurtshuus e Bronzedaafele ufgstellt. Deert isch bis anne 1972 s Saliinegebei gstande, in dr Zwischezyt e Gsundhaitszäntrum (Bahnhofstraße 5).[12]
Familie
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dr Hermann Hähnle, e Suun vu dr Lina Hähnle, het noch em Zweete Wältchrieg dr Verain nei ufböue, wu ab jetzt „Deutscher Bund für Vogelschutz“ ghaiße het. En andere Suun vu dr Lina Hähnle isch Opfer vu dr NS-Euthanasy woore.[4] Ire Suun Eugen Hähnle (1873–1936) isch Jurischt un Mitgliid vun Dytsche Ryychsdaag gsii.
D Lina Hähnle isch e Baas vu dr Margarete Steiff gsii, dr Erfinderi vu dr waiche Filzdier, un vum Richard Steiff, em Erfinder vum Teddybäär.
Literatur
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Ludwig Gebhardt: Hähnle, Emilie Karoline (Lina), geborene Hähnle. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 7, Duncker & Humblot, Berlin 1966, ISBN 3-428-00188-5, S. 432 f.
- Anna Katharina Wöbse: Lina Hähnle und der Reichsbund für Vogelschutz: Soziale Bewegung im Gleichschritt. In: Joachim Radkau, Frank Uekötter (Hrsg.): Naturschutz und Nationalsozialismus. Campus, Frankfurt / New York (Campus Verlag) 2003, S. 324 ff.
Weblink
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Vogelmutter mit Courage – Porträt der NABU-Gründerin Lina Hähnle, Naturschutzbund Deutschland
- Die Vogelmutter, Dokumäntaarfilm
- d Lina Hähnle in dr Deutsche Biographie
- d Lina Hähnle uf LEO-BW
Fueßnote
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Deutschlands „Vogelmutter“ gestorben. In: Die Zeitung mit dem Kürzel „obz“ wird von dieser Vorlage (noch) nicht unterstützt. Bitte diesen Fehler hier melden! , 16. Februar 1941, S. 10 (Online bi ANNO)
- ↑ Von der Gründung bis zum Ersten Weltkrieg, uf nabu.de
- ↑ Naturschutz. In: Oesterreichische Forst-Zeitung / Oesterreichische Forst- und Jagd-Zeitung / Wiener Allgemeine Forst- und Jagd-Zeitung, 10. September 1909, S. 3 (Online bi ANNO)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 die tageszeitung am 5. Meerz 2016: Andreas Speit: Braune Vogelschützerin, S. 36 (online)
- ↑ Vogelmutter mit Courage. Porträt der NABU-Gründerin Lina Hähnle, uf: nabu.de
- ↑ Die Gründerin des Vogelschutzbundes. In: Die Zeitung mit dem Kürzel „kvz“ wird von dieser Vorlage (noch) nicht unterstützt. Bitte diesen Fehler hier melden! , 16. Februar 1940, S. 7 (Online bi ANNO)
- ↑ Vom Reichsbund für Vogelschutz. Zum Tode der Gründerin und Ehrevorsitzenden Frau Lina Haehnle. In: Salzburger Volksblatt, 8. Februar 1941, S. 7 (Online bi ANNO)
- ↑ Landeshauptstadt Stuttgart Amt für Stadtplanung und Stadterneuerung Untere Denkmalschutzbehörde (Hrsg.): Liste der Kulturdenkmale. Unbewegiche Bau- und Kunstdenkmale. Stuttgart 25. April 2008, S. 120 (www.ags-s.de/pdf/Liste_Denkmaeler_Stuttgart.pdf [PDF]).
- ↑ Lina Hähnle - Freiburger Straßenname ehrt braune "Vogelmutter". Radio Dreyeckland (Freiburg im Breisgau), abgruefen am 14. September 2024.
- ↑ Bedeutende Frauen in Hannover, PDF-Datei, S. 66
- ↑ Gabriele Katz: Stuttgarts starke Frauen. Theiss, Darmstadt 2015, S. 85.
- ↑ Pionierin in Sachen Umweltschutz. Abgruefen am 4. Juli 2021.
|
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Lina_Hähnle“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |