Hildegard Eppler
D Klara Hildegard Eppler (* 25. April 1898 as Hildegard Dieterich z Holza bi Geppenga; † 10. Mai 1998 z Hall) isch e dytschi Leereri un di eerscht Stadtreeti z Hall gsii
Lääbe
[ändere | Quälltäxt bearbeite]D Hildegard Eppler isch am 25. April 1898 as dritti Doochter vum Reinhold Dieterich (1866–1918) un syre Frau Helene Dieterich geb. Fischer (1869–1945) in dr doodmool no aigeständige chlane Gmai Holza, hite ne Stadtbeziirk vu Geppenga, uf d Wält chuu. Deert isch ire Vater broteschtantische Bfaarer gsii.[1] Dur syni Versetzige het d Familie e baar Mool s Woonoort gwägslet; im Oktoober 1901 isch d Familie zeerscht uf Aldenga zooge, wu ne vierti Doochter uf d Wält chuu isch, un no dr Ernännig vum Vater zum Bfaarer am Ulmer Minschter im Oktoober 1912 uf Ulm. Iri Eltere wääre as liberaali Akedeemiker bschriibe, wu geegeniibeer de soziaalie Idee vum Friedrich Naumann ufgschlosse gsii sin.[2]
D jung Frau het e Uusbildig zue Leereri gmacht un het druf e baar Joor lang in däm Beruef gschafft.[2] Am 30. Meerz 1920 het si z Ulm dr Matemaatiker un Fiisiker Richard Eppler (1884–1941) ghyroote, wu um des Zyt as Stuudiediräkter an eme Ulmer Realgimnaasium gschafft het. Us dääre Ee sin siibe Chinder fiirigange, doodrunter dr Erhard Eppler (1926–2019), wu as SPD-Mitgliid Bundesdaagsabgoornete un Bundesminischter fir wiirtschaftligi Zämenaarbet gsii isch. En andere Suun isch dr Hoochschuelleerer Richard Eppler (1924–2021) gsii.[3][4] Iri Doochter Ilse het dr Dirigänt Wolfgang Gönnenwein ghyroote.[5]
Wu dr Richard Eppler as Ooberstuudiediräkter am Gimnaasium fir Buebe z Hall gruefe wooren isch, isch d Familie 1930 in e nei böue Huus am Waldrand uf em Galgenberg (hite „Friedensberg“), zooge, wu dr Erhard Eppler speeter sy Lääbesoobe verboocht het. Är het sy Mueter as „herzlich und spontan“ bschriibe. Si heeb in dr Familie „eine Atmosphäre der Freiheit geschaffen“.[2]
Geege dr Tränd vu dr doomoolige Zyt, ass Fraue si in d Familie zruggzooge hän, het si d Hildegard Eppler noch em frieje Dood vu irme Mann anne 1941 noodisnoo buurgerschaftli un kummenaalbolitisch engaschiert.
Drotz ass si aafangs Simpatie fir d Nazionaalsozialischte ghaa het, wel si ghofft ghaa het, ass die an di nazionaal-soziaale Gedanke vun eme Friedrich Naumann aachnipfe deete,[2] un sogar e „Amt in der Haller Ortsgruppe der NS-Frauenschaft“ ibernuu ghaa het, isch iri Haltig gegeniiber em Naazi-Reschiim am Änd kritisch bliibe.[6] Si het zem Byschpel dr Umgang vu dr Nazionaalsozialischte mit de Juude un dr Chilche kritisiert un „wehrte sich öffentlich mutig gegen Angriffe auf Kirche und Pfarrer“.[2]
Noch em Zweete Wältchrieg het d Eppler versuecht, dur ire soziaal Engaschmänt dr allgmaine Noot un dr wiirtschaftli schwiirige Laag vu dr Flichtling un Haimetverdriibene ebis entgeege z setze. No irem Motto „Hälfe, wu s neetig isch“, het si anne 1948 zäme mit dr Mara Vogelmann di Allgemeinnützliche Verkaufsstelle Schwäbisch Hall, ere Voorgängeri vu dr modäärne Secondhand-Lääde grindet. Die Verchaufsstell git s hite no un het zuie irem 70-jeerige Jubileum anne 2018 fascht 120.000 Euro fir wooldeetigi Zwääck gwiirtschaftet ghaa.[7]
Mit em Zyyl, si kunsequänt fir soziaal Schwecheri yyzsetzen, het si d Eppler aafangs vu dr 1950er zue ere Kandidatuur uf kummenaalbolitischer Eebeni entschiide.[6] Am 28. Jänner 1951 isch d Eppler as eerschti Frau un as eerscht Mitgliid vu dr Freie Weeler (FWV) in Gmairoot vu Hall yyzooge. Zwoo Waalperioode lang isch si bis 1959 di ainzig Frau im Gmairoot gsii. D Eppler het däm bis anne 1962 aagheert.[8] Iiri Schwäärpinkt sin im soziaale un im buurgerschaftlige Beraich gsii.[6]
Anne 1983 isch d Hildegard Eppler mit em Bundesverdienschtchryz geert woore.[9][10]
D Hildegard Eppler isch am 10. Mai 1998, e baar Dääg no irem 100. Gebuurtsdaag, z Hall gstoorbe.
Maane
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Zue irem Aadänke isch si in dr Uustellig „Frauen im Haller Gemeinderat“ am 27. April 2009 geert woore.[11] As eerschti vu dr 25 Fraue, wu si vu 1951 bis 2009 im Haller Gmairoot engaschiert ghaa hän, het me si mit ere Chuurzbiografy un eme Fotoporträt au im Katekloog voorgstellt, wu paralleel uusechuu isch.[6]
Literatuur
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Sabine Erhardt: Hildegard Eppler. In: Herta Beutter, Isabella Fehle (Hrsg.): Töchter Europas. Frauen machen Geschichte (Kataloge des Hällisch-Fränkischen Museums Schwäbisch Hall 10), Sigmaringen 1996, S. 73–79.
- Sigrun Leicht: Hildegard Eppler: „Helfen, wo’s nötig ist“, Stadträtin von 1951 bis 1962 (FWV). In: Frauenbeauftragte der Stadt Schwäbisch Hall und Stadtarchiv Schwäbisch Hall (Hrsg.): Kompetent–Kreativ–Kämpferisch. Kommunalpolitikerinnen in Schwäbisch Hall von 1959 bis 2000. Schwäbisch Hall 2000, S. 17–19.
- Christian Buchholz: Gottes Geist am Albtrauf: Lebensgeschichten, Manuela Kinzel Verlag, Göppingen, 2024, ISBN 978-3-95544-172-2, S. 69–71.
Weblink
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Fueßnote
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Familienregister Württemberg 1550-1985: Ulm, Familienbuch 1840, S. 301.
- 1 2 3 4 5 Zitiert no Gerhard Spörl: Langer Faden ins Grundsätzliche. In: Der Spiegel, 3/1999. In: Georg Müller: Walter Krause und die baden-württembergische Landespolitik in der Nachkriegszeit, Dissertation, Historisches Institut der Universität Stuttgart, Stuttgart 2000, S. 303–304, Anm. 1133 (online, PDF-Datei.)
- ↑ Richard Eppler, prabook.com
- ↑ Dagmar Bülow-Pickl: Nachruf: Prof. Dr. rer. nat. Richard Eppler, Uni Stuegert, 30. Novämber 2021
- ↑ Wolfgang Gönnenwein ist am 26. Juli 2015 verstorben, uf onlinemerker.com
- 1 2 3 4 Stadt Schwäbisch Hall (Hrsg.): Frauen im Gemeinderat der Stadt Schwäbisch Hall. 2009, S. 3 (Digitalisat – mit Foto).
- ↑ Schwäbisch Hall: 70 Jahre Allgemeinnützliche Verkaufsstelle. In: swp.de. 9. Oktober 2018, abgruefen am 4. August 2022.
- ↑ § 47 - Einsetzung und Verpflichtung von Frau Ruth Schmalzriedt als neues Mitglied des Gemeinderats (öffentlich), ratsinfo.schwaebischhall.de
- ↑ Stadtarchiv Schwäbisch Hall, AZ 94/0398.
- ↑ Frauenwahlrecht, Quellen- und Literaturnachweise, PDF-Datei, S. 6
- ↑ Engagiert - Kompetent - Entscheidend - Ausstellung über die Frauen des Haller Gemeinderats. (Nicht mehr online verfügbar.) Stadt Schwäbisch Hall, 24. April 2009, archiviert vom Original am 2. April 2015; abgruefen am 4. August 2022.
| Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Hildegard_Eppler“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |