Ferdinand Dollinger

Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch

Dr Ferdinand Édouard Dollinger (* 5. Oktoower 1862 z’ Wàssla; † 3. März 1936 z’ Schtroossburi) ìsch a elsassischer Àrzt un Àuitoor gsìì, wo vììl g’màcht hàt, fìr d’ elsassischa Kültüür un regionààla B’wusstsìì b’hàlta.

sii Laawa

Dr Dollinger ìsch dr Suhn vum Ferdinand Dollinger (1831–1889) un vu dr Émilie Barbe Bronner (1839–1878) gsìì, wo baida üss Wàssla g’schtàmmt hann. Ar ìsch z’ Wàssla un schpeeter z’ Gämf ìns Gümnààsium gànga. Ar hàt vu 1882 bis 1895 z’ Leipzig Hailkunscht g’schtüdiart un hàt ànna 1888 a Dokterwìrda b’schtànda. Ar ìsch schpeeter Militääràrzt z’ Dresda worra un hàt ànna 1895/96 biim Jean-Martin Charcot àm Pàriiser Schpitààl La Salpêtrière witter g’schtüdiart.

Dr Dollinger ìsch Mìtglììd vum elsassischa Leonhàrdskrais (Cercle de Saint-Léonard) gsìì un ìsch Schäffreadkter vu dr Ìllüschtriarta Elsassischa Zittschrìft (Revue alsacienne illustrée) worra. Zamma mìt siim jìngera Brüader Léon Dollinger un em Pierre Bucher hàt’r s’ Elsassischa Müsee z’ Schtroossburi grìnda. Ànna 1912 hàt’r vor’m Puplikum d’ Kùmferanz Devoir alsacien („Elsassischer Pflìcht“) g’hàlta, wu-n-’r sowoohl d’ diitscha Kültüür wia àui d’ frànzeescha Biitraag zär elsassischa Idantieet g’loobt hàt. Ar hàt üsserdam em elsassischa Bìrgertumm ämfoohla — wo anga Beziihunga mìt Frànkrììch g’hàà hann —, dia Biitraag z’ b’hàlta. Àui ìn da „Elsassischa Häfta“ (Cahiers alsaciens) hàt’r a klààra Schtällung geega dr diitscha Nàzionàlìschmus ìm Elsàss bezooga. Ìn dr Zittschrìft Questions d’Alsace-Lorraine („Elsassisch-Lothrìngischa Frooga“), wo-n-’r grìnda hàt, hàt’r Àrtìkel sowoohl uff Diitsch wia àui uff Frànzeesch g’schrììwa — d’rìnn hàt’r sìch klààr geega d’ Grìndung vu’ma unàbhangiga Elsass-Lothrìngischa Schtààt g’schtällt. Nooh-n-em Äärschta Waltkriag hàt’r zwìscha 1920 un 1932 ìn dr Zittschrìft L’Alsace française („s’ Frànzeescha Elsàss“) ìwwer d’ G’schìcht un d’ Zittg’schah vu dr Regioon g’schrììwa. Ar hàt àui s’ Büach Le Génie du Rhin vum lothrìngischa Maurice Barrès ìns Diitscha ìwwersätzt — d’rìnn hàt dr Barrès gezaigt, àss ìm Rhiilànd a ainziga „Gaischtesgreessa“ gsìì ìsch.

Waahrem Äärschta Waltkraig ìsch’r ìn d’ Schwiiz gànga ge laawa — waagadam hann em d’ diitscha Beheerda siina Schtààtsààg’heerikait b’ràuibt. Nooh 1920 ìsch’r Verwàlter vum Frììndschàftsverain vu dr Üniwärsiteet Schtroossburi worra, wo schpeeter uff Frànzeesch Société des Amis des Universités de l’Académie de Strasbourg g’haissa hàt. Nooh-n-em Tood vum Pierre Bucher ìsch’r Gen’rààlsekretäär vum Verain worra — àn daara Schtälla hàt’na d’ Gen’rààlversàmmlung àm 14. Mai 1921 b’schtaadigt.

Dr Dollinger ìsch mìt dr Therèse Schoen (1880–1965) üss Mìlhüüsa verhiiroota gsìì un hàt mìt ìhra dräi Seehn nàmmens Laurent, Philippe un Albert g’hàà. Ar ìsch Pfàrräimìtglììd vu dr Schtroossburjer Niklàuiskìrìch, wo längscht d’ ainziga frànzeeschschproochiga Pfàrräi vum Àuigschburger Bekänntntiss ìn dr Schtàdt gsìì ìsch. Ar ìsch doo ànna 1920 Mìtglììd vum Presbyteerium so wia vum Pfàrrerroot ànna 1923 worra. Zwìscha 1930 un 1932 hàt’r üsserdam fìr d’ religiöösa Zittschrìft Quinzaine protestante g’schrììwa.

d’ Biacher, wo-n-’r g’schrììwa hàt

• Eugène Boeckel, ànna 1900
• Charles Staehling, ànna 1903
• Que nous enseigne la terre d'Alsace ? Tableau de la préhistoire alsacienne, ànna 1904
• Alfred Ritleng : président de la Société des amis des arts de Strasbourg, ànna 1905
• Georges Adolphe Aubenas, ànna 1906
• L’idée de patrie en Alsace, ànna 1907
• L’ancien régime et la révolution en Alsace : Le dernier seigneur de Soultz, ànna 1909
• Das elsässische Kulturproblem und die 'Welschlinge' : ein Bekenntnis, ànna 1911
• Châteaux d’Alsace, ànna 1912
• Le Devoir alsacien, conférence faite à Strasbourg en 1910 par le Dr F. Dollinger
• Sites d’Alsace : Gueberschwihr, ànna 1914
• Le Conseil souverain d’Alsace, ànna 1914

Lìteràtüür ìwwer’na

• Ferdinand Dollinger (1862-1936) : hommage. Éd. de l’Alsace Française, 1936 (französisch, 57 S.). 
• J. A. Jaeger: Une figure de l'Alsace fidèle : Ferdinand Dollinger (1862-1936). In: L’Alsace française. 1936, S. 61–63 (französisch). 
• Philippe Dollinger, Jean-Yves Mariotte: DOLLINGER Ferdinand Édouard. In: Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne. Band 8, S. 681 (französisch, alsace-histoire.org [abgerufen am 22. März 2026]). 
• Léon Daul, Bernadette Algret-Specklin, Paul-André Befort et Marion Ley: ’s Elsàssbüech. Le livre de l’Alsace. Éditions du Donon, 2010, ISBN 978-2-914856-65-2, S. 98 (französisch, Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). 
• Malou Schneider: Dollinger Ferdinand. In: Patrick Cabanel, André Encrevé (Hrsg.): Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours. 2: D-G. Les Éditions de Paris Max Chaleil, Pàriis 2020, ISBN 978-2-84621-288-5, S. 235–236 (französisch, Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). 
• André Henning: Ferdinand Édouard Dollinger. In: Cercle d’histoire de Wasselone. Nr. 231, 2016 (französisch). 

Ainzelnoohwiisa

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Ferdinand_Dollinger“ vu de französische Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.