Ea-nasir

De Ea-nasir isch en babylonische Grosshändler gsi. Er hed warschinlich in Ur gläbt. Bekannt worde isch er dur erhaltnigi Toontafle mit Botschafte vo sine Chunde, unter anderem Beschwärdebrief. Bsunders d Reklamation vomene gwüsse Nanni, a dem de Ea-nasir minderwärtigs Chupfer hed welle verchauffe, isch als ältischte Beschwärdebrief vo de Wält bekannt. De Brief, isch zumene Internet-Phänomen worde und isch is Guinness-Buech vo de Rekord ufgnoo worde.

Läbe und Gschäftstätigkeit

De Willhelmus F. Leeman beschriibt de Ea-nasir i sinere Veröffentlichung vo 1960, uf Grund vo de Toontafele, wo im warschiinliche Wohnsitz vom Ea-nasir gfunde worde sind, als bedüütigsvolle Grosshändler. De Ea-nasir hed Chupfer in Dilmun poschted und s übers Wasser uf Ur füre Wiiterverchauf a verschidnigi Händler gschicked.^[1]

Muetmasslich hed de Ea-nasir jeewiils längeri Ziit z Dilmun verbrunge, wo er Uufträg und Beschwärde us Ur übercho hed. Die Beschwärdetafele hed er amigs uf Ur zrugg gno.^[1]

Am Ea-nasir siis Hauptgschäft isch vermuetlich aber de diräkt Import vo Chupfer füre Palascht vo Ur. ^[2] Siis grössere Interässi a dem Handel isch en mögliche Grund für d Vernachlässigung vo sine private Gschäftstätigkeite. Zu dene private Chunde ghört au de Nanni.^[3]

Näbesächlich hed de Ea Nasir au mid anderne Sache ghandled, z. B. Textilie und Ässwaare.^[4]

Über d Ziit hed sich am Ea-nasir sii Ruef verschlächtered.^[5] Näbed de zuenämende Beschwärde gids wiiteri Bewiis, das de Ea-nasir sich gäge Ändi zwunge gfüühlt hed, i bescheidenere Verhältnis z läbe. E Teil vo siim Huus isch no zu sinere Läbensziit abtrännt und amere Nachber gä worde.^[6]

Beschwärde

Näbscht em bekannte Beschwärdebrief vom Nanni hend sich au anderi Lüüt, namentlich: Arbituram, Appa, Ilsu-ellatsu und Ili-idinnam bim Ea-nasir beschwärt.^[4] Es gid e grossi Mängi a historisch bedüütsame Tontafle, wo sich a Ea-nasir gwändet hend. De jammerhafti Toon i dene Brief wird wohl mängem Schuldner bekannt sii.^[5] Di Erhaltnige akkadische Toontaflene enthalted under anderem Beschwärde drüber, das en Mittelmaa (meischtens ein gwüssnige Nigga-Nanna) siis scho zahlte Chupfer nid überchoo hed.

Am Nanni si Beschwärdebrief

De verruckti Brief, wo de Nanni ungfähr 1750 Jahr v. Chr. gschribe hed, isch wi di andere i modärni Spraache übersezt worde. De Brief isch uf en Toontafle gschribe worde, wo 11.6 Zentimeter hööch und 5 Zentimeter breit isch. De Text isch uf akkadische Keilschrift verfasst worde.

Übersetzig vom Beschwärdebrief uf Schwyzerdütsch.

Säg am Ea-nasir: De Nanni schickt di folgend Nachricht:^[7]

Wo du cho bisch, hesch du mier das gseid: Ich wird am Gimil-Sin (wen er chund) qualitativ höchwärtigi Kupferbarre gä. De bisch du gange, aber hesch nid gmacht, was du mier verschproche hesch. Du hesch Barre, wo nid guet gsi sind, vor mi Bot (Sit-Sin) gleid und gseid: «wenn du si wetsch nä, nimm si; wenn du si nid wetsch nä, de gang wäg!»^[7]

Für wer haltisch du mich, dass du öpper wi mich mit so vill Verachtig behandlisch? Ich ha als Bote aschtändigi Herre, wie mier sälber gschickt, zum de Sack mit mim Gäld (mit dier deponiert) go hole. Aber du hesch mich mit Verachtig behandled, indem du si, mehrmals, läärhändig zu mier zrugg gschicked hesch, und das ganze dur findlichs Gebiet. Gids irgend eine under de Händler, wo mit Telmun handled, wo mich so behandled hed? Nume du behandlisch mi Bot mid Verachtig! Wäge dere eine (chline) Mina vo Silber, wo ich dier schulde, fühlsch du dich frii eso zrede, während ich i dim Name am Palascht 1'080 Pfund Chupfer gä ha, und Umi-abum hed au 1'080 Pfund Chupfer gä, abgseh devo, was mier beidi uf e verschlossnigi Tafle gschribe hend, zums im Tämpel vo Samas z bhalte.^[7]

Wie hesch du mich für das Chupfer behandlet? Du hesch mi Gäldsack uf finlichem Territorium zrugghalte. Es liid jezt a dier, das (miis Gäld) vollständig zruggzzahle.^[7]

Nimm Känntnis devo, dass ich (vo jezt a) nümme irgend es Chupfer vo dier akzeptiere wird, wo nid vonere guete Qualität isch. Ich wird (vo jezt a) d Barre individuell i miim eignige Hof usläse und mitnä, und ich wird mis Rächt uf Ablehnig gäg dich awände, will du mich mit Verachtig behandled hesch.^[7]

Einzelnachwiis

1 2 Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 53.
↑ Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 54.
↑ Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 52.
1 2 Kristina Killgrove: Meet The Worst Businessman Of The 18th Century BC. In: Forbes. 11. Mai 2018, abgerufen am 14. August 2020 (englisch).
1 2 Michael Rice: The Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge, London / New York 2011, ISBN 978-0-415-51319-7., S. 276.
↑ Michael Rice: The Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge, London / New York 2011, ISBN 978-0-415-51319-7., S. 278.
1 2 3 4 5 https://linguifex.com/wiki/Literature:Complaint_tablet_to_Ea-n%C4%81%E1%B9%A3ir

[:0-1] 1 2 Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 53.

[2] Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 54.

[3] Wilhelmus F. Leemans: Foreign trade in the old Babylonian as revealed by texts from southern Mesopotamia. Brill, Leiden 1960, S. 52.

[:1-4] 1 2 Kristina Killgrove: Meet The Worst Businessman Of The 18th Century BC. In: Forbes. 11. Mai 2018, abgerufen am 14. August 2020 (englisch).

[:2-5] 1 2 Michael Rice: The Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge, London / New York 2011, ISBN 978-0-415-51319-7., S. 276.

[6] Michael Rice: The Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge, London / New York 2011, ISBN 978-0-415-51319-7., S. 278.

[:3-7] 1 2 3 4 5 https://linguifex.com/wiki/Literature:Complaint_tablet_to_Ea-n%C4%81%E1%B9%A3ir

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]