Braux-Sainte-Cohière
| Braux-Sainte-Cohière | ||
|---|---|---|
| ||
| Region | Grand Est | |
| Département | Marne | |
| Arrondissement | Châlons-en-Champagne | |
| Kanton | Argonne Suippe et Vesle | |
| Kommünàlverbànd | L’Argonne Champenoise | |
| Koordinàte | 49° 6′ N, 4° 50′ O | |
| Heche | 141–182 m | |
| Flech | 6,21 km2 | |
| Iiwohner | 93 (1. Jänner 2020) | |
| Bevelkerungsdicht | 15 Iiw./km2 | |
| Code Postal | 51800 | |
| INSEE-Code | 51082 | |
| Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |
Braux-Sainte-Cohière 
[bʁo sɛ̃t kɔjɛʁ](info) ìsch a frànzeescha G’mainda mìt 93 Iiwoohner (Schtànd 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.
wu dr Dorfnàmma haar ìsch
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:[1]
- Braux (ànna 1208)
- Braux Sancte Cohierie (ànna 1263)
- Braus Sancte Choierie (ànna 1265)
- Braus Sainte-Cochiere, Brauz (um 1300)
- Braux Sainte-Cohiere (ànna 1309)
- Braulx Sancte Coherie (ànna 1405)
- Braulx Saincte-Cohiere (ànna 1498)
- Braccus Sancte Coherie (ànna 1542)
- Briaux Sainte-Cohière (ànna 1602)
- Cohière (ànna 1676)
- Braux Sainte-Cohère (ànna 1709)
- Curiale beneficium Sancti Petri ad Vincula seu sanctæ catenarum Petri cohærentiæ, vulgo Braux-Sainte… (ànna 1775)
- Mont-Braux ou Braux-sous-Valmy (ànna 1794)
Dr Nàmma Braux ìsch vum Àltfrànzeescha bro àbg’laita, wo ‚Drààwra‘ odd’r àui ‚Schlàmm‘ bediitet, un wo salbscht üss dr gàllischa Wurzla bracu (‚Sumf‘, ‚Schlàmm‘ odd’r ‚Müar‘) schtàmmt.[2][3] Dr histoorischa Nàmma ìsch àui mìt’m Schpeetlàtiinischa bracium verwàndt, wo ‚Tààl‘ bediitet.[4] Somìt hàt m’r zallamols mìt’m gàllischa Wort *bracu (odd’r g’nàuijer *brakus, brakōs) a „fiicht Tààlmulda“ un schpeeter a „Sumfgeegend“ g’nännt.[5]
Waahrend dr Frànzeescha Revolüzioon hàt m’r d’ G’mainda zittawiis umtaift, fìr d’ religiöösa Idantiteet vum Nàmma läscha.[6] Sa hàt àlso aifàch Braux [bʁo](info), Braux-sous-Valmy [bʁo su valmi](info) un Mont-Braux [mɔ̃ bʁo](info) g’haissa.[7]
D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt aifàch les gens de Braux [le ʒɑ̃ də bʁo](info) (‚d’ Litt üss Braux‘) uff Frànzeesch.[6][8]
wu ’s lììgt
[ändere | Quälltäxt bearbeite]
D’ G’mainda lììgt ìm Ìwwergàngsb’raich zwìscha dr Trockana Champagne un da Argonna, äbba 40 Kilomeeter eeschtlig vu Châlons-en-Champagne. Unmìttelbààr süüdlig vu dr G’mainda verlàuift d’ Otoschtrooss A 4 vu Pàriis uff Schtroossburi. Umgaa ìsch Braux-Sainte-Cohière vu da Noochberg’mainda Maffrécourt ìm Norda, La Neuville-au-Pont ìm Nordoschta, Chaudefontaine ìm Oschta, Argers ìm Süüdoschta, Dommartin-Dampierre ìm Süüda, Valmy ìm Wäschta so wia Hans un Dommartin-sous-Hans ìm Nordwäschta.[9]
wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt
[ändere | Quälltäxt bearbeite]| Joohr | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2008 | 2018 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Iiwoohner | 115 | 85 | 56 | 62 | 61 | 71 | 81 | 94 |
| Kwalla: Cassini un INSEE | ||||||||
wàs doo z’ sah ìsch
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- d’ reemisch-kàthoolischa St. Peeter àm Ràscht (église Saint-Pierre-ès-Liens)
- s’ b’fäschtigt Schloss Braux üss’m And vum 16. Joohrhundert.[10][11] ’S schteeht zitter 1972 bii da Histoorischa Dankmooler, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.[12] Àb 2014 hàt d’ Fàmìlia Pernin s’ Schloss räschtoriart.[13] M’r därft’s numma-n-ìm Jüüli un Àuigscht b’sìchtiga.[14]
- a Kriagerdankmool
ìm Dorfzäntrum mìt’ma tràdizionälla Hüüs vor’m Petrüskìrìch, ànna 2012
d’ Wäschtfàssààda vu dr Petrüskìrìch
a àndra Sìcht vu dr Kìrchafàssààda
a Glààsfanschter zem hl. Eligius ìn dr Petrüskìrìch
s’ Üssera vum Schloss Braux
s’ Schloss Braux vu hìnta g’sah
ìm Pàrk vor’m Schloss
dr Iigàngstoor zem Schloss Braux
d’ Brucka ìwwer’m Wàssergrààwa vor’m Schlossiigàng
dr Hoof vum Schloss Braux
s’ histoorischa Schìld àm Schloss Braux
s’ Kriagerdankmool
_01.jpg)
.JPG)
_04.jpg)
Lüag àui
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Lìteràtüür zem Dorf
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- François Duboisy: Le château de Braux-Sainte-Cohière : avant-hier, hier et aujourd’hui. In: Le petit journal de Sainte-Menehould et ses voisins d’Argonne. Nr. 66, März 2015, S. 5–8 (französisch).
- Georges Clause: Une commune du vallage au milieu du Second Empire. Problèmes communaux, économie et société à Braux-Sainte-Cohière de 1858 à 1865. In: Horizons d’Argonne. Nr. 78, 2001, S. 45–78 (französisch).
- Jacques Hussenet: Comment naissent les légendes : la commanderie de Braux-Sainte-Cohière. In: Mémoires de la Société d’agriculture, commerce, sciences et arts du département de la Marne. 1994, S. 25–52 (französisch).
- Georges Clause: Patton passa-t-il à Braux-Sainte-Cohière en août 1944. In: Horizons d’Argonne. Nr. 79, 2002, S. 141–147 (französisch).
- Georges Clause: L’été à Braux-Sainte-Cohière. In: Horizons d’Argonne. Nr. 70–71, 1995, S. 131–144 (französisch).
- Georges Clause: L’été 90 à Braux-Sainte-Cohière. In: Mémoires de la Société d’agriculture, commerce, sciences et arts du département de la Marne. 2000, S. 83–90 (französisch).
Weblìnks
[ändere | Quälltäxt bearbeite]
- Schtàtistik züa dr G’mainda Braux-Sainte-Cohière biim INSEE (frànzeesch)
- Informàzioona züa dr G’mainda Braux-Sainte-Cohière ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
- d’ G’mainda Braux-Sainte-Cohière ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
- Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Braux-Sainte-Cohière, wo düü kààsch ufflààda bii data.gouv.fr (frànzeesch)
- a Online-Kàrta vu Braux-Sainte-Cohière bii Géoportail (frànzeesch)
Ainzelnoohwiisa
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Auguste Longnon: Dictionnaire topographique de la Marne. Pàriis 1891, S. 36 (französisch, cths.fr).
- ↑ Ernest Nègre: Toponymie générale de la France : étymologie de 35 000 noms de lieux. I : Formations pré-celtiques, celtiques, romanes. Librairie Droz, Gämf 1990, Notiz Nr. 3863, S. 252 (französisch).
- ↑ Marie-Thérèse Morlet: Dictionnaire étymologique des noms de famille. Librairie Académique Perrin, Pàriis 1997, ISBN 2-262-01350-0, S. 138 (französisch, 1042 S.).
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing: Dictionnaire étymologique des noms de famille et prénoms de France. Larousse 1951 (französisch).
- ↑ Olivier Piqueron: Précis de gaulois classique. Olivier Piqueron, Mons 2015 (französisch).
- 1 2 Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel Braux-Sainte-Cohière ìn dr frànzeescha Wikipedia ìwwernumma worra.
- ↑ üss dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (lüag ìm Àbschnìtt „Weblìnks“).
- ↑ Braux-Sainte-Cohière (51800). In: habitants.fr. Patagos, archiviert vom Original am 7. Juni 2023; abgruefen am 2. August 2025 (französisch).
- ↑ Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel Braux-Sainte-Cohière ìn dr hoochdiitscha Wikipedia ìwwernumma worra.
- ↑ Notre série sur les châteaux. Une seigneurie fortifiée de chevaux légers à Braux-Sainte-Cohière. In: L’Union. 24. August 2021, abgruefen am 2. August 2025 (französisch).
- ↑ Braux Sainte-Cohière, le château endormi. 29. April 2013, archiviert vom Original am 2. August 2025; abgruefen am 2. August 2025 (französisch).
- ↑ Château de Braux ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ PHOTOS. Le château de Braux-Sainte-Cohière ouvre sa rénovation au public. In: L’Union. 17. Juni 2019, abgruefen am 2. August 2025 (französisch).
- ↑ Charlotte Boulon: Marne : à quoi ressemble la vie de Château en Argonne ? In: L’Union. 15. April 2017, archiviert vom Original am 2. August 2025; abgruefen am 2. August 2025 (französisch): „Pourtant, le château de Braux-Sainte-Cohière n’est ouvert au public que durant les mois de juillet et août.“