Bethon
| Bethon | ||
|---|---|---|
| Region | Grand Est | |
| Département | Marne | |
| Arrondissement | Épernay | |
| Kanton | Sézanne-Brie et Champagne | |
| Kommünàlverbànd | Portes de Champagne | |
| Koordinàte | 48° 37′ N, 3° 37′ O | |
| Heche | 93–202 m | |
| Flech | 15,23 km2 | |
| Iiwohner | 242 (1. Jänner 2020) | |
| Bevelkerungsdicht | 16 Iiw./km2 | |
| Code Postal | 51260 | |
| INSEE-Code | 51056 | |
| Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |
Bethon
[bətɔ̃](info)[1] ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Épernay so wia zem Kàntoon Sézanne-Brie et Champagne. Sa hàt a Flächa vu 15,4 km² un 242 Iiwoohner (ànna 2020).
zem Dorfnàmma
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:[2]
- Villa Fons Bethunie (um 1146)
- Fons Betonis (ànna 1147)
- Fons Betun (ànna 1209)
- Fons Beton (ànna 1209)
- Fontenne-Beton (ànna 1371)
- Fontaine-Bethon (ànna 1421)
- Beton (ànna 1459)
- Fontaines-Beton (ànna 1465)
- Fontaine-Beton (ànna 1526)
- Bethon (ànna 1526)
- Fontaines-Bethon (ànna 1588)
- Fontaine-Betton (ànna 1672)
Waahrend dr Frànzeescha Rewolüzioon hàt m’r s’ Dorf ìn Fonaine-Bethon umtaift[3] — uff Frànzeesch bediitet s’ Wort fontaine
[fɔ̃tɛn](info) aifàch „Brìnnla“.[4]
wu ’s lììgt
[ändere | Quälltäxt bearbeite]D’ G’mainda Bethon lììgt hàlbwaag’s zwìscha da Schtädt Sézanne un Nogent-sur-Seine bii da Granza züa da Départements Aube un Seine-et-Marne.[5] Umgaa wìrd Bethon vu da fìmf Noochberg’mainda La Forestière ìm Norda, Chantemerle ìm Oschta, Potangis ìm Süüdoschta, Montgenost ìm Wäschta so wia Nesle-la-Reposte ìm Nordwäschta.[5]
wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt
[ändere | Quälltäxt bearbeite]| Joohr | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2005 | 2010 | 2018 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Iiwoohner | 285 | 319 | 300 | 296 | 291 | 274 | 272 | 280 | 268 |
| Kwalla: Cassini un INSEE | |||||||||
wàs doo z’ sah ìsch
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- d’ reemisch-kàthoolischa Serenuskìrìch (église Saint-Serein) üss’m 15. Joohrhundert. Sa ìsch zitter 1927 bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.[6] D’rìnn ìsch d’ fàrwiga Schtaischtàtüüta vum Krìschtüs ìn dr Ràscht, wo ìm 17. Joohrhundert g’hàuija worra-n-ìsch, àls Ainzelwark bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.[7] Üsserdam sìnn viar Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann: D’ baida fàrwia Holzchtàtüüta vu’ma Mänch un vu’ma Hailiga (wo üss’m 17. un 18. Joohrhundert schtàmma),[8][9] so wia d’ fàrwiga Schtaischtàtüüta vum hl. Serenus üss’m 15. Joohrhundert,[10] so wia s’ Wàndg’mäld üss’m 16. Joohrhundert.[11]
- s’ Schloss Bethon
- a Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta üss’m Dorf eehra, wo ìm Äärschta Waltkriag g’schtoorwa sìnn
- wämm’r ìns Dorf iinafààhrt
- s’ Schloss Bethon
- s’ Kriagerdankmool vum Äärschta Waltkriag
- s’ Roothüüs
- a Kriiz uff’m Frììdhoof
- wu-n-a Wàsserkwalla-n-ìsch
- wu-n-a Wàsserkwalla-n-ìsch
- a Büsshàltaschtälla ìm Dorf
Lìteràtüür zem Ort
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Oscar de Poli: Les seigneurs et le château de Béthon. Pàriis 1885 (französisch, 22 S.).
- Gilles Bruneau-Babouot, Nicole Bruneau: Pierre-Émile Babouot (1845-1921) : une vie dédiée au vitrail, une histoire familiale. Hrsg.: Centre généalogique de Haute-Marne. Chaumont 2021 (französisch, 209 S.).
Lüag àui
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Weblìnks
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Schtàtistik züa dr G’mainda Bethon biim INSEE (frànzeesch)
- Informàzioona züa dr G’mainda Bethon ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESs/Cassini (frànzeesch)
- d’ G’mainda Bethon ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
- d’ G’mainda Bethon biim Nàzionààla Geogràfii-Ìnschtitüüt (frànzeesch)
Ainzelnoohwiisa
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Dia Üssschprooch ìsch üss’m Àrtìkel Bethon, Marne ìn dr anlischa Wikipedia ìwwernumma worra
- ↑ Auguste Longnon: Dictionnaire topographique de la Marne. Pàriis 1891, S. 23 (französisch, cths.fr [abgerufen am 16. März 2026]).
- ↑ üss dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (lüag ìm Àbschnìtt „Weblìnks“ doo dunta)
- ↑ fontaine. In: André Nisslé (Hrsg.): D’Lehrschtuwa : dictionnaire français-alsacien / dictionnaire alsacien-français. JdM Éditions, Mìlhüüsa 2015, ISBN 978-2-36702-058-7, S. 197 (französisch, 974 S., archive.org [abgerufen am 23. März 2025]).
- 1 2 Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel Bethon ìn dr hoochdiitscha Wikipedia ìwwernumma worra.
- ↑ Église ìn dr Base Mérimée vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ statue : le Christ aux liens ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ statue : Moine ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ statue : Saint ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ statue : Saint Serein ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
- ↑ peintures murales ìn dr Base Palissy vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)


