Zweisprachige Straßennamen im Elsass
| Dialäkt: Elsassisch |
Zitter a pààr Johrzehnta gìtt's ìm Elsàss ìmmer mehr zweisprochiga Stroßatàfla ("zweisprochig" heisst do : uf Frànzeesch, d offiziella Sproch, un uf Elsassisch, dr regionàla Dialekt).
S elsassischa Sprochàmt (s OLCA) un verschìedena Vereiner wann durch dia Stroßanamma dr elsassischa Dialekt unterstìtza.
Dr Nàmma uf Elsassisch ìsch nìt unbedìngt d Ìwersetzung vum frànzeescha Nàmma. 's gìtt Fall wo d Stroß vu jehar a ältra Bezeichnung ghàà hàt, do ìwernìmmt s Elsassischa dr tràditionella Nàmma, aui wenn's uf Frànzeesch ìn da letschta Zitta gwachselt hàt.
Inhaltsverzeichnis |
Mìnschter[ändere]
| Bìld | Elsassisch | Frànzeesch | Bemerkung |
|---|---|---|---|
| Menschter | Munster | (Ìwersetzung) |
Milhüüsa[ändere]
Ànna 1991 hàt sìch a Verein ufgstellt fer z Milhüüsa zweisprochiga Stroßaschìlder àhnamàcha. S Projakt hàt ààgfànga unter dr Leitung vu dr Evelyne Troxler, Tochter vum beriahmter Tony Troxler un sallamols Veràntwortlig àn dr Stàdt fer d Kültür gsìì. Noh dr großa Fried vu dr Iwèihung - d gànz erschta zweisprochiga Stroßaschìlder ìn era großa Stàdt! - ìsch a Entàuischung kumma. Wia's d Evelyne Troxler erwähnt hàt: „leider sìn dr ànder Tàg ìn dr Zittung viel Àrtìkel gsìì gega dia zweisprachiga Stroßaschìlder“[1]. Àwer dr Maire vu dara Zitt, dr Jean-Marie Bockel, hàt trotzdam wälla wittersch màcha. Dia zweisprochiga Stroßaschìlder sìn zitterhar güet ààgnumma worra.
D elsassischa Tàfla steht ìmmer unter dr Frànzeescha, sa wìrd àls nochhar derzüe gmàcht. As sìn nìt unbedìngt Ìwersetzunga vum Frànzeescha, àwer aui vìelmols d historischa Namma vu da Gàssa uf Elsassisch, wia sa ìn da àlta Text ìwer Milhüüsa stehn, zum Beispiel ìn da Gedìchta vum Auguste Lustig[2].
Ànna 2005 hàt's 56 zweisprochiga Stroßatàfla gaa.[3]
Ìm Juni 2010 gìtt's 106 zweisprochiga Stroßatàfla, un Plàkàter àm Iigàng vu dr Stàdt wara aui zweisprochig.
| Bìld | Elsassisch | Frànzeesch | Ditsch (hischtorisch) | Bemerkung |
|---|---|---|---|---|
| Adlerstross | Rue de l'Aigle | Adlerstraße | (Ìwersetzung) | |
| àlta Burggàss | Rue Sainte-Claire | Klarastraße | ||
| àlta Markhàllgàss | Rue des Halles | Markthallenstraße | ||
| Altspitaldurgang | Passage des Augustins | Altspitaldurchgang | ||
| àm Bollwark | Rue Louis Pasteur | Am Bollwerk | ||
| Aschewinkel | Impasse des Cendres | Aschenwinkel | (Ìwersetzung) | |
| Bäckergass | Rue des Boulangers | Bäckergasse | (Ìwersetzung) | |
| Bàdagassla | Rue des Bains | Badstraße | (Ìwersetzung) | |
| Baradrackgàrta | Parc de la Cotonnière | Bärendreckgarten | ||
| Barfuessergass | Rue des Franciscains | Barfüßergasse | (Ìwersetzung) | |
| Baslerstross | Rue de Bâle | Basler Straße | (Ìwersetzung) | |
| Bienastross | Rue des Abeilles | Bienenstraße | (Ìwersetzung) | |
| Bluamagass | Rue des Fleurs | Blumengasse | (Ìwersetzung) | |
| Bogagàss | Rue de l'Arc | Bogenstraße | (Ìwersetzung) | |
| Bollwàrkgàsslà | Rue du Bastion | Bollwerkgasse | (Ìwersetzung) | |
| Breitegass | Rue Engelmann | Breite Gasse | ||
| Burggàss | Rue du Bourg | Burggasse | (Ìwersetzung) | |
| Ditschehofgàsslà | Passage Teutonique | Deutschehofgasse | (Ìwersetzung) | |
| Dreikenigsgass | Rue des Trois-Rois | Dreikönigsgasse | (Ìwersetzung) | |
| Düwaschlàggassla | Rue du Colombier | Taubenschlagstraße | (Ìwersetzung) | |
| Engelgàss | Rue Alfred Engel | Alfred-Engel-Straße | ||
| Fassbinderplatz | Place des Tonneliers | Fassbinderplatz | (Ìwersetzung) | |
| Fichtastross | Rue des Pins | Fichtenstraße | ||
| Finster Gàsslà | Rue de la Lanterne | Laternengasse | ||
| Forststada | Quai du Forst | Forststaden | (Ìwersetzung) | |
| Frescheweid | Rue des Tondeurs | Fröschenweide | ||
| Friedenplatz | Place de la Paix | Friedensplatz | (Ìwersetzung) | |
| Gàntzeplàtzle | Place des Victoires | Gänseplatz | ||
| Gartnergàss | Rue des Jardiniers | Gärtnergasse | (Ìwersetzung) | |
| Gàrwergass | Rue des Tanneurs | Gerbergasse | (Ìwersetzung) | |
| Giessereibrucka | Pont de la Fonderie | Gießereibrücke | (Ìwersetzung) | |
| Giessereistross | Rue de la Fonderie | Gießereistraße | (Ìwersetzung) Z Milhüüsa ìsch a Giaßarèi gsìì : a Fàwrìk wo friahier großa Màschina entwìckelt worra sìn. |
|
| Glockastada | Quai de la Cloche | Glockenstaden | (Ìwersetzung) | |
| Gràstigàss | Rue du Manège | Manegestraße/ Grastigasse | ||
| Gsetzgass | Rue de la Loi | Gesetzgasse | (Ìwersetzung) | |
| Güàtàlitstross | Rue des Bonnes Gens | Guteleutstraße | (Ìwersetzung) | |
| Gymnasiumstross | Rue du Collège | Gymnasiumstraße | (Ìwersetzung) | |
| Hàfelemàrkt | Place Lambert | Lambertplatz | ||
| Halbmonddurgang | Passage de la Demi-Lune | Halbmonddurchgang | (Ìwersetzung) | |
| Hechtagassa | Rue du Brochet | Hechtengasse | (Ìwersetzung) | |
| Hiehnerwinkel | Impasse du Coq | Hahnenwinkel/ Hühnerhof | (Ìwersetzung) | |
| Hinter'm Rothüs | Rue des Archives | Hinter dem Rathaus | ||
| Hirschstross | Rue du Cerf | Hirschstraße | (Ìwersetzung) | |
| Hoffnungstross | Avenue Robert Schuman | Hoffnungsstraße | ||
| Itrachtsplàtzlà | Place de la Concorde | Eintrachtsplatz | (Ìwersetzung) | |
| Johannesgàss | Rue Saint-Jean | Johannesgasse | (Ìwersetzung) | |
| Kaiwagassla | Rue de la Bibliothèque | Bibliothekstraße | ||
| Kiefergànglà | Passage des Cuveliers | Küfergang | (Ìwersetzung) | |
| Kieferwìnkel | Place Lucien Dreyfus | Küferwinkel | ||
| Kirchhofstross | Rue de la Somme | Friedhofstraße | ||
| Kleschterlastross | Rue Saint Sauveur | Didenheimer Straße | ||
| Klostergass | Rue du Couvent | Klosterstraße | (Ìwersetzung) | |
| Kromgass | Rue Mercière | Kramgasse | ||
| Lambertgàss | Rue Lambert | Lambertgasse | (Ìwersetzung) | |
| Lang Gass | Grand'Rue | Lange Gasse | (Ìwersetzung) | |
| Loschawinkel | Rue de la Loge | Logenwinkel | (Ìwersetzung) | |
| Lothringergass | Rue de Lorraine | Lothringer Gasse/ Lothringerhofgasse | (Ìwersetzung) | |
| Lützelhofgàss | Rue de Lucelle | Lützelgasse | ||
| Màrktgàsslà | Rue du Marché | Marktgässchen | (Ìwersetzung) | |
| Mehlàgass | Rue du Moulin | Mühlengasse | (Ìwersetzung) Z Milhüüsa sìn vìel Mehla gsìì, àm Bàch entlàng ; dia han d Fàwrìka màcha z'làuifa. |
|
| Menschtergàss | Rue de Lyon | Lyoner Straße | ||
| Metzgergass | Rue des Bouchers | Metzgergasse | (Ìwersetzung) Bis ànna 1843 ìsch ìn dara Stroß a Metzga gsìì. |
|
| Micheligàss | Rue Saint Michel | Michelsgasse | ||
| Mittelbàchgàss | Rue du Mittelbach | Mittelbachgasse | (Ìwersetzung) | |
| Müàssbrunnergàsslà | Rue des Bons enfants | Mußbrunnengasse | (Ìwersetzung) | |
| Neigàss | Rue Jacques Preiss | Neue Gasse | ||
| Nesseltor Stross | Rue Gay-Lussac | Gay-Lussac-Straße/ Nesseltorstraße | ||
| Ochsegàsslà | Impasse des Boeufs | Ochsengasse | (Ìwersetzung) | |
| Owertorstross | Boulevard du Président Roosevelt | Belforter Straße/ Obertorstraße | ||
| Pfaffàgàsslà | Impasse des Prêtres | Pfaffengässchen | (Ìwersetzung) | |
| Pfàrrhüss Gàss | Rue Roger Jaquel | Pfarrhausgasse | ||
| Pfrundhüsgass | Rue de la Synagogue | Synagogenstraße | ||
| Plàtànastross | Rue des Platanes | Platanenstraße | (Ìwersetzung) | |
| Ràbinergàss | Rue des Rabbins | Rabbinergasse/ Herbergsgasse | (Ìwersetzung) | |
| Rothüsdurgang | Passage de l'Hôtel de Ville | Rathausdurchgang | (Ìwersetzung) | |
| Rothüssplatz | Place de la Réunion | Rathausplatz | ||
| Runtzgràwa | Rue du Runtz | Runzgraben | (Ìwersetzung) | |
| Schindergassla | Rue de la Justice | Gerechtigkeitsgasse | ||
| Schlettagassa | Rue du Traîneau | Schlittenstraße | (Ìwersetzung) | |
| Schmidgass | Rue des Maréchaux | Schmiedgasse | (Ìwersetzung) | |
| Schmidplatz | Place des Maréchaux | Schmiedplatz | (Ìwersetzung) | |
| Schüelgass | Rue Henriette | Schulgasse | ||
| Seilergrawà | Rue des Cordiers | Seilergraben | (Ìwersetzung) | |
| Siass Winkel | Rue Bonbonnière | Süßer Winkel | 's ìsch nìt direkt a Ìwersetzung, àwer 's hàt ungfahr dr gliicha Sìnn: do ìsch friahier a Bordel gsìì. | |
| Spiegeltor | Porte du Miroir | Spiegeltor | (Ìwersetzung) | |
| Stärkagassla | Rue des Amidonniers | Stärkegasse | (Ìwersetzung) | |
| Starnstross | Rue de Stalingrad | Sternstraße | ||
| Stoffdruckergàss | Rue des Imprimeurs | Druckerstraße | (Ìwersetzung) | |
| Strauigass | Rue Paille | Strohgasse | (Ìwersetzung) | |
| Stressla | Avenue Aristide Briand | Dornacher Straße | ||
| Strossburger Stross | Rue de Strasbourg | Straßburger Straße | (Ìwersetzung) | |
| Sunnagassa | Rue du Soleil | Sonnengasse/ Sonnenstraße | (Ìwersetzung) | |
| Teifelsturmgàss | Rue de la Tour du Diable | (Ìwersetzung) Teufelsturmstraße | (Ìwersetzung) | |
| Theaterdurgang | Passage du Théâtre | Theaterdurchgang | (Ìwersetzung) | |
| Triwelgass | Rue du Raisin | Traubengässlein/ Träubelgasse | (Ìwersetzung) | |
| Uf der Sinnà | Rue de la Sinne | Sinnestraße/ An der Sinne | (Ìwersetzung) | |
| Uf’m Grawà | Avenue du Président Kennedy | Grabenstraße/ Am Graben | ||
| Uhrehof | Impasse de l'Horloge | Uhrenhof | (Ìwersetzung) | |
| Vogelgassa | Rue des Oiseaux | Vogelgasse | (Ìwersetzung) | |
| Vogesablickgàss | Rue des Vosges | Vogesenstraße | ||
| Wagnergass | Rue des Charrons | Wagnergasse | (Ìwersetzung) | |
| Werkhofgass | Rue du Werkhof | Werkhofgasse | (Ìwersetzung) | |
| Wildemanngass | Rue du Sauvage | Wildemannsgasse | (Ìwersetzung) Bis ànna 1870 ìsch ìn dara Stroß a Gàschtfoff gsìì, wo "Zum Wìlda" gheißa hàt. Wahren dm Zweita Waltkriag ìsch dia Stroß a kurza Zitt uf "Adolf Hitlerstraße" umtaift worra, wàs zum Làcha gsìì ìsch wenn ma s Zammahàng zwischa dr Wìldamànn un dr Adolf Hitler gmàcht hàt.[4] |
|
| Wilhelm Tell Gass | Rue Guillaume Tell | Wilhelm-Tell-Gasse | (Ìwersetzung) | |
| Wilhelm Tell Platz | Place Guillaume Tell | Wilhelm-Tell-Platz | (Ìwersetzung) | |
| Wohltätigkeitsstross | Rue de la Charité | Wohltätigkeitsstraße | (Ìwersetzung) | |
| Wullagassa | Rue des Laines | Wollengasse | (Ìwersetzung) | |
| Ziegelgass | Rue de la Moselle | Ziegelgasse | ||
| Zighüsgass | Rue de l'Arsenal | Zeughausgasse | (Ìwersetzung) |
Stroßburri[ändere]
Àm 3. Septamber 2010 ìsch z Stroßburri d Adrien Zeller-Plàtz (Place Adrien Zeller) igwèiht worra.
Sulzbach[ändere]
| Bìld | Elsassisch | Frànzeesch | Bemerkung |
|---|---|---|---|
| d'Bàdgàss | Rue des Bains | (Ìwersetzung) | |
| D'r Helbschta | Rue de l'Eglise | ||
| d'Hendergàss | Rue du Rempart | (Ìwersetzung) |
Externa Lìnks[ändere]
Referanz[ändere]
- ↑ http://www.plaquesbilingues.fr/video.php Video vu dr Evelyne Troxler (04 février 2010)
- ↑ Gedìcht „Milhüse!“ vum A. Lustig (Schindergàssle, Müessbrunnegàssle, siesse Winkel)
- ↑ "Historique des plaques bilingues" (Gschìcht vu da zweisprochiga Stroßatàfla), uf em Website ìwer d zweisprochiga Stroßatàfla vu Milhüüsa (fr)
- ↑ "Wildemannsgass" uf em Website ìwer d zweisprochiga Stroßatàfla vu Milhüüsa (fr)