Verfassung

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel erchlärt dä Begriff vom Rächtswesen; lueg au chörperlichi Verfassig und geischtigi Verfassig vonere Person.

D' Verfassig vomne Schtaat tuet d' rächtlichi Grundlag vo däm Schtaat feschtlege. D'Verfassig schriibt zum Biischpil vor, weli Regierigs- und Verwaltigsform de Schtaat hät.

I einige Schtaate isch d' Verfassig es schriftlichs Dokumänt, i andere, zum Biischpil in Großbritannie, beschtaht sie us einere Folg vo gschichtlich gwachsene Gsetztegscht, diä zämme d'momentani Verfassig darschtelle tuet. In Israel, wo s Rächtswäse wägem britische Mandat uf anglosächsische Draditione berueht, stoosst d Idee von erä Verfassig bi ultrareligiöse Jude uf Widerstand, wil si nume s Wort vo Gott, so wie s in dr Bible überdrait isch, as Verfassig akzeptiere. D Knesset, s israelische Parlamänt, het ä Reihe vo Grundgsetz verabschiidet mit dr Absicht, die schlussändlig zun erä Verfassig zsämmezfasse.

Allgemeins[ändere | Quälltäxt bearbeite]

E Verfassig im formelle Sinn isch e zivilisatorischi Errungeschaft, wo grundlegändi Rächt und Pflichte im Gmeinwese mit Rächtssicherheit tuet regle.

Am 3. Mai 1791 isch z Pole d' erschti demokratischi Verfassig in Europa verabschiedet worde, d' zweiti uf de Wält nach de Vereinigte Schtaate. De 3. Mai isch in Pole immer no en nationale Fiirtyg.

I vilne Schtaate gits Verwaltigsgricht. Diä tüend feschtschtelle, ob einzelni Gsetzt oder Regierigssbefehl d'Verfassig nöd tüed verletze. (lueg Bundesverfassigsgricht in Dütschland oder de Supreme Court of the United States; diä Funktione ninnt i de Länder, biischpielswis in Breme, de Verfassigssgrichtshof oder au Schtaatsgrichtshof wahr). I de iranische Verfassig hät de sogennanti Wächterrat d' Funktion vomene Verfassigsgricht mit letzschter Kompetänz i allne Entscheidige. Er trifft sini Entscheidige ufgrund dä imamitische Form vo dä Schari'a. lueg au islamischi Rächtsschuele.

E zwenig witreichendi Regle vo Zueschtändigkeite und Verwaltigsabläuf chann zunere Verfassigschrise füehre.

Under äm Schlagwort „äng:corporate government“ fanged au Firmene a, sich e Verfassig zgäh, demit e grösseri Transparänz gägeüber Eigetümer und Mitarbeiter entschtaht.

Aktuell gültigi Verfassige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dütschland[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Für d' Bundesrepublik Dütschland gits s'Grundgesetz für d'Bundesrepublik Dütschland; wil diä einzelne Bundesländer (Dütschland) eigeni Schtaate sind (Chennzeiche: Staatsvolch, Schtaatsgwalt und Schtaatsgebiät), hät jedes Land sini eigeni individuelli (Lands-)Verfassig.

Verfassige vo dä dütsche Bundesländer

Hauptartikel: Landesverfassig


Liechteschtei[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Öschterriich[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verfassige vo dä öschterriichische Bundesländer

lueg au: Öschterriich, Gschicht Öschterriich


Schwyz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Ernst Rudolf Huber (Hrsg.): Dokumente zur deutschen Verfassungsgeschichte, 5 Bde., Stuttgart, Berlin, Köln 1978-1997.

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Verfassung“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.