Ural

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Urallandschaft

Dr Ural (Russisch Урал) isch ä Gebirg, wo bis 1895 m hoch und knapp 2100 km lang isch. Er lit in Nord-Süd-Richtig im mittlere Weschde vo Russland und wird as ä Deil vo dr asiatisch-europäische Gränze bedrachtet.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Charte vom Ural

Lag[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Uralgebirg, wo Charaktermerkmol vo Hochgebirg und vo Mittelgebirg het, befindet sich zwüsche dr Oschdeuropäischen Ebeni im Weschde und em Weschdsibirische Diefland im Oschde. Vom Norden us gseh foht er a an dr Südküschte vom Karasee, won ä Deil vom Nordpolarmeer isch, zerscht noch Südweschte, noch öbbe 500 km biegt er in Richtig Süden ab, wird bi Jekaterinburg am breitischde und ändet noch nonämol 1600 km am Ural Fluss zwüsche Orenburg und Orsk an der kasachische Nordgränze.

S nördlige Drittel vom Ural isch öbbe parallel zum Ob, emä groosse sibirische Schdrom, wo sich öbbe 100 km vor siiner Mündig in de Obbuse vom Nordpolarmeer em Uralgebirg in dr Nöchi vo Labytnangi bis uf 50 km nöcheret. Dr Ural zieht dur drei Klimazone und isch im Durchschnitt numen öbbe 50 km breit. Vili Flüss hai ihri Quelle im Ural, zum Bispil dr Fluss Ural (lueg unde).

Umgäbig vom Ural[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Am das nördlige Ändi vom Uralgebirg schliesst sich in Richtig Nordweschde s Pai-Choi-Gebirg a, wo bis zur schmale Jugorstrooss chunnt, uf deren ihrer nördligi Siite isch d Waigatsch-Insle. Nördlig dere Insle befindet sich d Karaschdrooss, und denn d Doppelinsle Nowaja Semlja. Mä cha Waigatsch und Nowaja Semlja as die nördlige Fortsetzige vom Ural und em Pai-Choi-Gebirg aluege.

Im Süde setzt sich s Uralgebirg im Mugodschar-Gebirg furt, wo in Kasachstan lit. Wiiter südlig befindet sich d Kasacheschdeppe, an die schliesst sech d Aral-Kaspi-Senkig mit em Aralsee und Kaschbische Meer a.

Innereurasischi Gränze[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Geografii het mä d Gränze zwüsche Europa und Asie am Ural-Gebirg und em Ural-Fluss feschdgleit. Die „beiden Ural“ deile äso dr Groosskontinänt Eurasie in zwei ungliich grossi Kontinänt ii, Europa mit erä Flechi vo 10,4 und Asie mit 43,8 Mio. km².

Iideilig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Uralgebirg, wo knapp 2100 km lang isch, wird in fümf Deil bzw. Gebirgszüg iideilt, wo direkt inenander übergöhn. Vo Norde noch Süde si das:

  • Dr Polarural (Poljarny Ural): B = 69 bis 66° Nord, L = 67 bis 62° Ost; nördlig vo dr Narodnaja, em höggschde Bärg vom Ural
  • Dr Subpolarural (Pripoljarny Ural): B = 66 bis 64° Nord, L = 62 bis 59° Ost; in der Gegend vo dr Narodnaja
  • Dr Nördlig Ural (Sewerny Ural): B = 64 bis 59° Nord, L = ca. 59° Ost; öbbe zwüsche Narodnaja und Serow
  • Dr Mittler Ural (Sredni Ural): B = 59 bis 56° Nord, L = 58 bis 61° Ost; öbbe zwüschen em Serow und Tscheljabinsk
  • Dr Südlig Ural (Juschny Ural): B = 56 bis 52° Nord, L = 60 bis 57° Ost; öbbe zwüschen em Tscheljabinsk und Orsk

Bärge[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im mittlere Norde vom Ural befindet sich dr höchste Gipfel vom Gebirg, d Narodnaja, wo mit 1895 m hoch isch. Öbbe 180 km südlig vom Polarkreis, isch dä Deil vom Uralgebirg ä Hochgebirg.

Ä baar vo de höggschde Bärge (sortiert noch dr Höchi):

  • Narodnaja (1.895 m, B = 65°02' Nord, L = 60°07' Ost)
  • Neroika (1.646 m, ~64° Nord), nooch vo de Quelle vom Petschora
  • Jamantau (1.640 m, zwüsche 55° und 54° Nord) – südlig Ural
  • Telpos-Is (1.617 m, ~64° Nord), nooch vo de Petschora-Quelle
  • Iremel (1.582 m, zwischen 55° und 54° Nord) südlig Ural
  • Konschakowski Kamen (1.569 m), ~60° Nord, öschdlig vom Kama-Quellgebiet
  • Pajer (1.499 m, ~67° Nord)
  • Deneschkin Kamen (1.492 m, ~60° Nord) öschdlig vom Kama-Quellgebiets
  • Otschenyrd (1.363 m, ~68° Nord)
  • Iserim (1.331 m, ~61° Nord)
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Ural“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.