Schlücht

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Schlüècht
Geografischi Laag un Volauf

Geografischi Laag un Volauf

Date
Gwässerkennzaal DE: 21988
Laag Waldshuèt; Badè-Württèbärg; Dütschland
Region: Süèdschwarzwald
Flusssystem RhyVorlage:Infobox Fluss/FLUSSSYSTEM_falsch
Abfluss über Wutach → Rhein → Nordsee
Quelle bi Roothuus im Schwarzwald
47° 47′ 44″ N, 8° 15′ 6″ O47.7955555555568.2516666666667980
Quellhöchi ca. 980 m ü. NNVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
Mündig z Waldshuèt-Düèngè i d Wuètè47.6205555555568.2606944444444316Koordinaten: 47° 37′ 14″ N, 8° 15′ 38″ O
47° 37′ 14″ N, 8° 15′ 38″ O47.6205555555568.2606944444444316
Mündigshöchi ca. 316 m ü. NNVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
Höchiunterschiid ca. 664 m
Lengi 28,6 kmVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen (inklusyv Schlüèchtsee)
Iizugsgebiet ca. 240 km²Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
Rächti Nääbeflüss Schwarza, Mettma
See won er duure fliesst Schlüèchtsee bi Grõfèhuusè
Mittelgroossi Stedt Waldshuèt-Düèngè
Chliistedt Ühlingè-Birchèdorf
Gmeinde Grõfèhuusè, Wyylè
Gefälli: 2,37 % im Mittel

Schlüècht-Felsdurchbruch kurz unterhalb vo dè Mettmamündig

D Schlüècht isch èn Fluss, wo im Süèdschwarzwald bi Roothuus, Gmeind Grõfèhuusè entschpringt un z Waldshuèt-Düèngè i d Wuètè mündet.

Geografy un Topografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Quällgebièt vo dè Schlüècht lyt uff dè Hochebenè vom Schwarzwald, öppè 20 km öschtlich vom Fèldbärg. Nõch öppè 1,1 km Lauf mündet diè no jungi Schlüècht i dè Schlüèchtsee (ca. 917 m ü NN). Im witèrè Volauf schnydet sich d Schlüècht stetig düèfer i s Gländ y u flièßt scho ca. 5 km nõch dè Quälle durch èn Dalyschnitt vo ca. 80 m Düèfi. Widderum nõch ca. 5 km kunnt dè Fluss kurz vor Üülingè, dèm südlichè Ortsdeil vo Üülingen-Birchèdorf, widder in è flachi Dalmulde. Öppè i dè Mitti vom Lauf vo dè Schlüècht bi Flusskilometer 15 duèt s Gwässer d Grundschicht (aalts Granit) vom Schwarzwald uff èrè Streggi vo rund 10 km durchschnydè. Sellè Abschnitt vom Schlüèchtdal hèt d Uusmaaß von èrè Schlucht mit me öppè 150 m duèfè un engè Yschnitt un gächè Felswänd. Diè letschtè drei Kilometèr vor dè Mündig volaufè widder in èm breitè Dal. Dè natürlichi Flusslauf in sellem Berych isch i dè Vogangèheit begradigt un in Dämm gfasst worrè. Dèsell Flussabschnitt vo dè Mündig bis zum Ytritt i d Schlucht gu Gurtwyl isch wasserwürtschaftlich als Gwässer 1. Ornig ygschtuuft.

Schlüèchtsee[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schlüèchtsee Grõfèhuusè

Dè Schlüchtsee isch èn chlynè künschtlichè See, wo zu eim Deil zum Badè un Fischè gnutzt wörd un zum anderè Deil è Nadurschutzgebièt umfasst. Urschprünglich isch es woll èn Fisch- un evtl. au èn Eisweiher für diè sit 1791 i dè Nõchi glegeni Roothuus-Brauerei. Diè Flächi vom See umfasst ca. 2,8 ha (0,028 km²) bi èm Umfang vo knapp 0,73 km.

Dalschperrè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schema vum Netzwärk vom Schluchsee-Wärk

Dè Lauf vo dè Schlüècht isch, abgesää vo chlynerè Weer, nu durch è chlyni Stauschtufè unterbrochè worrè. Bi sellerè Stauschtufe, welli sich öppè uff halbem Wäg zwischè Mettma- un Schwarzamündig befindet, wörd èn Großteil vom Wasser vo dè Schlüècht durch èn Stollè im nadürlichè Gfälle vom Stausee Witznau im Dal vo dè Schwarza zuègfüürt un dõmit für d Wasserkraftgwinnig im Pumpspycher-Netzwärk vom Schluchsee-Wärk AG im Vobund vo Schluchsee, Stausee Schwarzabrugg un Stausee Witznau un èm Kraftwärk Waldshuèt am Hochrhy nutzbar gmacht. Selli Stauschtufe fungyrt in sellem Netzwärk, wiè dè Mettma-Stausee un dè Albstausee, als Sitèarm.

Nebbèflüss[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Alli größerè Zuèflüss vo dè Schlüècht träffet us weschtlicher Richtig, wo si vo dè Höhè vom Süèdschwarzwald kömmet, uff d Schlüècht.

Gewässer-
name
Mündig
ca. bei
Mündigshöchi
ü. NN (ca.)
Aadeil am
Yzugsgebièt (ca.)
Haselbach km 3,8 385 m 15,9 km² 6,6 %
Schwarza km 7,3 427 m 115 km² 49,9 %
Mettma km 10,5 530 m 37,3 km² 15,5 %

Vokeerserschlièßig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Mündigsberych vo dè Schlüècht wörd dè Fluss vo dè Bundesstrõß 34 chrützt. D Landesstrõß 161 kunnt vo Hoètengè am Hochrhy un füürt durch s unteri Schlüèchtdal bis Gurtwyl. Ab Gurtwyl voläuft d Landesstrõß 157 bis zum Quellgebièt z Rôthuus durch s Schlüèchtdal, wo si a d L 170 aaschlièßt.

Gschichtè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Mündigsgebièt vo dè Schlüècht hèt dè Fluss bis zum 18. Johrhundert èn gwundenè Lauf un meereri Sitèärm. Wegè immer widderkeerendè Hochwasserschädè sin ab 1789 erschti größeri Maaßnaamè zu dè Ydämmig vo dè Schlüècht blaanet gsi. Z Aafang vom 19. Johrhundert isch nõch erneutem Hochwasser un zum Schutz vo dè neuè Schlüchtbruggènè zwischè Waldshuèt un Düèngè witer a dè Uferbefeschtigungè un dè Begraadigung vo dè Schlüècht gschaffet worrè. Dè Bau vo dè Ysèbaabrugg witer flussuffwärts hèt diè vollschtändigi Begradigung un Befeschtigung zwischè Mündig un Gurtwyl nõch sich. Unterhalb Aichè isch bi Guètèburg us èm chlynè Flusskraftwärk um 1900 diè hütig Firma GUTEX entschtandè.

Burgè entlang vo dè Schlüècht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Schlüèchtdal isch im Mittelaalter un früèner è strategisch un taktisch bevorzuugtes Gebièt für dè Bau vo Burgè un Weeraalaagè. Selli sin:

  • Guètèburg (Burgruinè)
  • Isnegg (Burgruinè)
  • Schnörringè (Burgruinè)
  • Berau (früèri Weeraalaag)
  • Allmuèt (Burgruinè)

Vo allè Aalaagè sin nr no Ruinè bzw. Muerrescht erhaaltè.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Schlücht – Sammlig vo witere Multimediadateie
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Schlücht“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.