Rheinfelden AG

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Rhyfälde
Wappe vo Rhyfälde
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Aargau (AG)
Bezirk: Rheinfelden
BFS-Nr.: 4258i1f3f4
Poschtleitzahl: 4310
UN/LOCODE: CH RFD
Koordinate: 626889 / 26711147.5541647.795848274Koordinaten: 47° 33′ 15″ N, 7° 47′ 45″ O; CH1903: 626889 / 267111
Höchi: 274 m ü. M.
Flächi: 16.12 km²
Iiwohner: i12'552 (31. Dezämber 2013)[1]
Website: www.rheinfelden.ch
Luftansicht der Altstadt

Luftansicht der Altstadt

Charte
Deutschland Kanton Basel-Landschaft Kanton Solothurn Kanton Solothurn Kanton Basel-Stadt Bezirk Aarau Bezirk Laufenburg Hellikon Kaiseraugst Magden Möhlin Mumpf Obermumpf Olsberg AG Olsberg AG Rheinfelden AG Schupfart Stein AG Wallbach AG Wegenstetten Zeiningen ZuzgenCharte vo Rhyfälde
Iber des Bild
w
Dialäkt: Aargauerdüütsch

Rhyfälde ([ˈɾiːfældə]; hochdüütsch: Rheinfelden ) isch ä Stadt und dr Hauptort vom glichnamige Bezirk sowie ä politischi Gmeind vom Kanton Aargau i dr Schwyz. Si lit am Rhy an dr Grenze zu Dütschland, im Weschte vom Fricktal. Rhyfälde isch geschichtlich, wirtschaftlich und gsellschaftlich äng mit dr Stadt Badisch Rhyfälde uf de andere Rhysite verbunde.

Geographie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Altstadt vo Rhyfälde lit am linke Ufer vom Rhy. Dr Rhy wird durchs "Inseli", ä rund 150 Meter langi Insle, in zwei Arm ufteilt. D Schiff us dr Nordsee chönnte bis Rhyfälde fahre.

D Flächi vo de Gmeind beträit 1612 Hektare, vo dene sin 804 Hektare bewaldet und 309 Hektare überbout. Dr höchschti Punkt befindet sich uf 419 Metern uf em "Berg", die tiefschti Stell lit uf 270 Meter am Rhy.

Nochbergmeinde in dr Schwyz sind Kaiseraugst im Weschde, Olschberg im Südweschde, Magde im Süde und Möhli im Oschde. Im Norde grenzt Rhyfälde a die dütschi Schwöschterstadt Rhyfälde Bade. Die beide Gmeinde sin dure Rhy trennt, aber mit ere schöne Brugg verbunde mitenand.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gegend um Rhyfälde isch scho vor ca. 10'000 Joor besidlet worde. Zu dere Zyt hän Mensche in dr Ermitage gläbt, das isch e chlini, natürlichi Höhli. Vor über 2'000 Joor isch denne Augusta Raurica gründet worde, im hütige Augst, die erschti römischi Sidlig in de Schwyz.

I dr zweite Hälfti vom 10. Joorhundert, unter de Burgunder, isch e Burg uf em Inseli bout worde. Me het si „Stein“ gnennt. Hüt gseht me leider nüt me derfo. Durch die Feschtig isch Rhyfälde zunere Handelssidlig worde, bis si vom Zähringer Konrad I. zur Stadt erhobe worde isch. Somit isch Rhyfälde die ältischti Schwyzer Zähringerstadt und die ältischti Stadt vom Kanton Aargau überhaupt. Die erschti Rhybrugg het Rhyfälde im Joor 1150 baut. Dank dere Brugg isch d Stadt immer grösser worde.

1125 isch Rhyfälde zunere freie Riichsstadt worde bis 1330, wo s an d Habsburger gfalle isch. 1445 isch denn d Burg Stei zerstört worde und Rhyfälde het sich mit Basel verbündet. 1449 het d'Stadt aber wieder de Habsburger ghört. Das aber nur bis 1468, denne hän d'Habsburger s'ganze Fricktal an Burgund verpfändet. Au das isch nid lang eso bliibe: Wo d'Eidgenosse d Burgunder gschlage hän, isch Rhyfälde 1477 wider öschtrichisch worde.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bevölkerungsbestand per Ende Dezember 2013, Statistisches Amt des Kantons Aargau

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Rheinfelden – Sammlig vo witere Multimediadateie