Reinach BL

S BL im Lemma isch s offizielle Chürzel vom Kanton Basel-Landschaft und wird verwendet, um Verwechslige mit gliichluutende Iiträäg vom Name Reinach z vermiide.

Riinech BL

BW

Wappe
Basisdate
Kanton:	Baselland
Bezirk:	Arlesheim
BFS-Nr.:	2773
PLZ:	4153
Koordinate:	47.493793 n. Br. 7.591025 ö. L.
Höchi:	303 m ü. M.
Flächi:	7.00 km²
Iwohner:	18.788 (31. Märze 2011) [1]
Website:	www.reinach-bl.ch
Karte
fwwww

Dialäkt: Baseldütsch

Riinech (BL) (hochdütsch Reinach) (in Basel bekannt als Ryynach) isch e bolitischi Gmeind im Bezirk Arlese vom Kanton Basel-Landschaft in der Schwiiz.

Noch Allschwil isch s die zweitgröschdi Gmeind vom Baselbiet und lit auf 303 m ü.M.

Lag

Riinech lit am Südfuess vom Bruederholz im Birsdal und het e churzi Gränzverbindig mit der Stadt Basel. D Ostgränze vo der Gmeind bildet der Fluss Birs mit siim dichte Auewald und der Riinacher Heide. Die Heide isch e Vogelbaradies und mä findet do vili botanischi Sälteheite.

D Nochbergmeinde si Arlese, Münchestei, Boppmige, Oberwil, Therwil, Aesch, d Schdadt Basel und Dornach im Kanton Solodurn. D Flechi vom Gmeindigebiet bedrait 700 Hektare, drvo si 29 % Landwirtschaftsflechi, 17 % Wald, 53 % Siidlige und 1 % unbroduktivi Flechi.

Wabbe

S Gmeindiwabbe vo Riinech zeigt in der lingge Helfti e rote Baselstab (Bischofsstab) uf silbrigem Grund, in der rächte Helfti drei goldigi Chugele uf blauem Grund. Die drei Chugele si d Attribut vom Chillepatron St. Nigglaus. Mit de Farbe Silber und Blau bedont s gspaltnige Schild ass d Gmeind zum bischöflige Amt Birseck ghört; der roti Stab (ohni Krabbe) erinneret zuesätzlig ans Bistum Basel.

Gschicht

Die ältischde archeologische Fund (Greber und Werkzüg) gönge in die mittleri Schdeiziit zrugg. Im Ortsbebiet het me in de Johr 2002 bis 2005 Fund vo öbbe 7.000 bis 800 v. Chr. gmacht, d Bronzeziit (1800 - 800 v. Chr.) isch ä chli weniger verdräte, aber Keramike, e Schärbeteppig vom Muusacker, Greber und Schmuckstück bewiise, ass Riinech au in dere Ziit besiidlet gsi isch. Au us der Latèneziit (800 - 100 v. Chr.) het mä Greber funde und us der Römerziit (vo 100 v. Chr. aa) Brandgreber, Münze, Dischgschirr, Glasgfäss und no vil meh. E stark stilisierti und verwittereti Grabstele us Sundgauer Molasse gmacht us dr Hallstattziit isch 1973 in der Hubackerstross gfunde worde.

Die ersti schriftligi Überliiferig, wo Riinech din as Rinacho erwähnt wird, stammt us der Regierigsziit vom Ludwig Garewart, wo 1164-1176 Bischof vo Basel gsi isch. Im Johr 1194 isch vermerkt worde, ass Riinech zum Chloschder Beiwiil ghört.

Bim grosse Basler Ärdbebe im Johr 1356 isch e Grossdeil vom Dorf zerschdört worde. 1373 het s Bistum Basel in Schulde gsteckt und Riinech isch an d Herre Hannemaa und Ulrich vo Ramstei verpfändet worde.

S Ärdbebechrüz z Riinech

Am 22. März 1499 hai Schwobe und d Eidgenosse währed em Schwobechrieg am Bruederholz näbe Riinech e Gfächt usgfochte, wo d Schwobe verlore hai. Wo 1501 Basel der Eidgenossnschaft biidräte isch, isch Riinech e Deil vom Bistum Basel bliibe. D Riinacher hai bis 1511 uf Pfäffige in d Chille müesse goh und hai erst denn ihri eigeni Pfarrei mit Dorfchille übercho. Vo 1525 aa isch Riinech reformiert gsi, isch aber 1595, under em Basler Bischof Christoph Blarer vo Wartesee, wider zum alte Glaube zrugg.

Riinech isch es wirtschaftligs Zäntrum worde, Sitz vo der Amtsschaffnerei und het s Frucht- und Salzmagazin vo beide Vogteie Birseck und Pfäffige gha.

Wäge der Französische Revolution isch 1792 der Bischof vo Basel gflüchdet, und s Birsegg isch vo französische Druppe bsetzt worde. Under dr französische Herrschaft isch Riinech denn für churzi Ziit Kantonshauptort vom Département du Mont Terrible worde. Im Johr 1800 isch d Zahl vo de Départements reduziert worde, und s Dorf isch denn vo der Hauptschdadt Colmar us regiert worde. Erschd mit em Wiener Kongräss vo 1815, wo s Birsegg em Kanton Basel und der Schwiizerische Eidgenosseschaft zuegsproche het, isch sii Schiggsal änger mit däm vo der Schwiiz verchnüpft gsi.

Währed der Basler Kantonsdeilig, der Uusenandersetzig zwüsche der Schdadt und der Landschaft, si d Riinacher schdadtdreu bliibe, si aber 1833, mit em übrige Birsegg, doch Deil vom neue Kanton Basel-Landschaft worde.

Riinech het am Afang vom 20. Johrhundert e chli meh as 1200 Iinwohner gha und isch immer no e reins Buuredorf gsi. Der gross Räbbärg, wo hüte faschd vollständig überbaut isch, het zum Ortsbild ghört.

No bis in d 1930er Johr isch s hütige zentrale Schuelgländ vo der Gemeinde mit em Bachmatte-, em Lochacker- und em Weiermattschuelhuus none wiiiti offeni Landschaft gsi. Es isch - wie d Näme vo de Schuelhüüser adüüte - sumpfig und deilwiis sogar mit Schilf bewachse gsi, so dass sich au Störch dört guet gfüehlt hai.

1907 het sich d Riinacher Bevölkerig afo entwiggle. In däm Johr isch in dr Gmeind, wo nit an dr domolige Jurabahn gläge gsi isch, e Station vo dr Dramlinie Basel-Aesch eröffnet worde und s Dorf isch an d Rhiischdadt agschlosse gsi. De Iiwohner vo Riinech hai sich jetzt uf dr einte Siite die grosse Vordeil vo der Schdadt mit ihre vilfältige Erwärbsmöglichkeite und em riiche kulturelle Agebot abote, uf dr andere Siite hai die ländligi Wohnrueh und die grosse Baulandresärve immer meh Lüt ins Birsegger Dorf glockt. Mit der Motorisierig het sich der Wandel vom Buuredorf zur Pändler- und Agglomerationsortschaft no meh beschleunigt, so het 1950 s Dorf 3'475 Iiwohner gha und in de neggschde drei Johrzähnte het sech d Bevölkerg bis uf über 18'000 verfümffacht.

Bevölkerig

34 % vo der Bevölkerig si römisch-katholisch, 30 % reformiert. Dr Usländerateil bedreit 17.1 %.

Wirtschaft

Riinech ghört zum Wirtschaftsruum Nordweschdschwiiz und zur Agglomeration Basel. Wäge däm hai sech in de letzte Johr vili bekannti Firme in der Schdadt niiderglo. Bsundrigs die beide grosszügige Industriizone Käge und Schönmatt biete Ruum drfür. E Vordeil isch au der Aaschluss an d Daalstross H18 (Autistross) wo Riinech mit Basel, em Räscht vo der Schwiiz, Italie, Dütschland und Frankriich verbindet.

Im Abstand vo vier Johr füehre d Riinacher Gwärb-, Industrii- und Dienstleistigsbedriib d AGIR (Ausstellung des Gewerbes und der Industrie Reinach) dure. Die KMU-Mäss isch 1980 vom Willi Baader (em domolige Bresidänt vom Gwärb- und Industriiverein Reinach) und em Willy Goettin initiiert worde. 1982 isch si mit 70 Firme zum erschte Mol abghalte worde. 2002 si 130 Unternähme verdräte gsi. Die letzti AGIR het 2007 stattgfunde.

Politik

Gmeindibresidänt isch dr Urs Hintermann. Partnerstadt vo Riinech isch Ostfildern (Dütschland).

Verkehr

Riichnech im Dreiländeregge

Öffentliche Verkehr

Riinach isch mit em öffentlige Nochverkehr guet erschlosse. So durchquert d BLT-Dramlinie 11 d Schdadt und stellt drmit e Verbindig mit Aesch, und über Münchestei mit em SBB Bahnhof Basel sicher.

In dr Ost-Westlige Richtig durchquert d Buslinie 64 d Schdadt und verbindet se mit em Bahnhof Dornach-Arlese an der S-Bahnlinie 3 und mit Therwil/Biel-Bänke.

S Gwärbgebiet Käge wird sit em 11. Dezember 2006 mit der Buslinie 62 erschlosse. Die Linie verkehrt ab Dornach Bahnhof zum südlige Rand vom Gwärbgebiet und witer bis Riinech Dorf.

Strosse

Mit der Hochleistigsstross H18 (früehner J18) isch Riinech an s schwiizerische Nationalstrossenetz A2 agschlosse und het mit de beide Aschlüss Reinach Nord und Reinach Süd e diräkti Verbindig.

Sehenswürdigkeite

Denkmol vom Gfächt am Bruederholz vo 1499

• Bruederholzdänkmol vo 1959 zur Erinnerig an s Gfächt am Bruederholz im Schwobechrieg vo 1499
• Wegchrüz am Dorfusgang gegen Aesch, wo vom Niklaus Kury (1737-1803) gmacht worden isch
• Heimetmuseum in der Chillegass 9
• Uussichtspunggt Räbbärg mit ere Panoramadafele
• Die Evangelisch-Reformierti Chille vom Archidekt Ernst Gisel

Weblink

 Allmänd (Commons): Riinech — Witeri Mulitimediadateie zum Artikel

• Offizielli Websiite vo Riinech

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übbersetzig vum Artikel „Reinach_BL“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.