Pal Engjëlli

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Dr Pal Engjëlli (* 1416 z'Drisht; † 1470) isch dr katholisch Erzbischof vo Durrës un Kardinal vo Albanie gsi. Vo ihm isch dr erschti uf Albanisch gschrybeni Satz überliefert, nämli e Taufformel usem Johr 1462. Engjëlli isch Albanisch für Engel.

Dr Pal Engjëlli sol e enger Vertrauter vum Skanderbeg gsi sy un isch als syn Botschafter oft im Usland gsi, für um Hilf gäge d Türke z bitte.

Während eme Bsuech z Burrel im Mattal het dr Pal Engjëlli Unregelmässigkeite im Glaube un Problem mit dr Taufi feschtgstellt. Zämme mit andri Aawysige hät er e Taufformel imene Brief vum 8. November 1462 hinterlo. Si hät warschynts solle bnutzt werre, um d Taufi für die Albaner, wo kei Latiinisch verstande hen, verständlicher z mache un demit d Buure ufem Land, wo ihri Chinder nüt hen chönne zur Taufi bringe, d Taufi selber hen chönne durchfüere. Dr Brief isch sunscht uf Latiinisch gschrybe.

D Formel lutet: Un'te paghesont' pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spirit Senit. (Ich tauf di im Name vum Vater, vum Sohn un vum heilige Geischt). Dr Spruch isch im Ghegische Dialekt vu Nordalbanie gschrybe. D Formel isch 1462 vomene Konzil im Mat zueglo worre.

S Dokumänt mit dr Taufformel isch i dr Biblioteca Medicea Laurenziana z'Florenz ufbwart. Dört ischs 1915 vum rumänische Forscher Nicola Jorga entdeggt worre.

Andri früeni albanischi Schriftzügnis sin e churzes Wörterbuech, wo vum Arnold von Harff gschrybe worre isch, emene Dütsche, wo dur Albanie greist isch, un s Perikopeja e ungjillit te pashkeve, wo z'Mailand entdeggt worre isch, wo im Toskische Dialekt un im Griechischi Alphabet gschrybe isch.


Download vu dr Sprochversion vu dem Artikel De Artikel gits au as Audiodatei
:
abelade | Informatione


Meh Informatione zum WikiProjekt Gsprocheni Wikipedia
.


Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Nicolae Iorga: Notes et extraites per servir à l'histoire des croissades au XV siècle. Bukarest 1915, S. 195.
  • Lorenzo Tacchella: Giorgio Castriota Skanderbeg e i romani pontefici nel sec. 15. Paolo Angeli arcivescovo di Durazzo e ambasciatore di Skanderbeg a Venezia nel 1467. Milano 2000.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]