Pal Engjëlli

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Dr Pal Engjëlli (* 1416 z'Drisht; † 1470) isch dr katholisch Erzbischof vo Durrës un Kardinal vo Albanie gsi. Vo ihm isch dr erschti uf Albanisch gschrybeni Satz überliefert, nämli e Taufformel usem Johr 1462. Engjëlli isch Albanisch für Engel.

Dr Pal Engjëlli sol e enger Vertrauter vum Skanderbeg gsi sy un isch als syn Botschafter oft im Usland gsi, für um Hilf gäge d Türke z bitte.

Während eme Bsuech z Burrel im Mattal het dr Pal Engjëlli Unregelmässigkeite im Glaube un Problem mit dr Taufi feschtgstellt. Zämme mit andri Aawysige hät er e Taufformel imene Brief vum 8. November 1462 hinterlo. Si hät warschynts solle bnutzt werre, um d Taufi für die Albaner, wo kei Latiinisch verstande hen, verständlicher z mache un demit d Buure ufem Land, wo ihri Chinder nüt hen chönne zur Taufi bringe, d Taufi selber hen chönne durchfüere. Dr Brief isch sunscht uf Latiinisch gschrybe.

D Formel lutet: Un'te paghesont' pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spirit Senit. (Ich tauf di im Name vum Vater, vum Sohn un vum heilige Geischt). Dr Spruch isch im Ghegische Dialekt vu Nordalbanie gschrybe. D Formel isch 1462 vomene Konzil im Mat zueglo worre.

S Dokumänt mit dr Taufformel isch i dr Biblioteca Medicea Laurenziana z'Florenz ufbwart. Dört ischs 1915 vum rumänische Forscher Nicola Jorga entdeggt worre.

Andri früeni albanischi Schriftzügnis sin e churzes Wörterbuech, wo vum Arnold von Harff gschrybe worre isch, emene Dütsche, wo dur Albanie greist isch, un s Perikopeja e ungjillit te pashkeve, wo z'Mailand entdeggt worre isch, wo im Toskische Dialekt un im Griechischi Alphabet gschrybe isch.

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Nicolae Iorga: Notes et extraites per servir à l'histoire des croissades au XV siècle. Bukarest 1915, S. 195.
  • Lorenzo Tacchella: Giorgio Castriota Skanderbeg e i romani pontefici nel sec. 15. Paolo Angeli arcivescovo di Durazzo e ambasciatore di Skanderbeg a Venezia nel 1467. Milano 2000.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Download vu dr Sprochversion vu dem Artikel De Artikel gits au as Audiodatei
:
abelade | Informatione


Meh Informatione zum WikiProjekt Gsprocheni Wikipedia
.