Kriens

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Chriens
Wappe vo Chriens
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Lozärn (LU)
Amt: Lozärnw
BFS-Nr.: 1059i1f3f4
Poschtleitzahl: 6010-6012
UN/LOCODE: CH KRS
Koordinate: 663949 / 20964047.034728.280001490Koordinate: 47° 2′ 5″ N, 8° 16′ 48″ O; CH1903: 663949 / 209640
Höchi: 490 m ü. M.
Flächi: 27.31 km²
Iiwohner: i26'751 (31. Dezämber 2012)[1]
Website: www.kriens.ch
Karte
Karte von Chriens
wwww

Chriens isch e Iiwohnergmeind im Amt Lozärn im Kanton Lozärn in dr Schwiiz. Si lit am Fuess vom Pilatus und isch e westlige Vorort vo dr Stadt Lozärn.

Geographii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Chriens bestoht us em verstedterte Dorf mit divärse Quardier, em Ortsdeil Obernau westlig drvo, em Wiiler Hergiswald (5 km westlig vom Dorf; 789-850 m ü.M.) an dr Strooss Chriens-Eigedal und e Hufe Einzelhöf am Bärghang zum Pilatus.

D Gränze zum östlige Nochberort Lozärn goht quer dur s Gländ vo dr Brauerei Eichhof. Vo dört in nordwestliger Richdig dur e Gigeliwald und denn westlig vom stadtluzärner Quardier Obergütsch und vom Gütschwald bis zum Hof Böschehof. Von dört goht se in liicht südwestliger Richdig immer em Nordhang vom Sunnebärg und vom Blattebärg nooch bis zum Hof Gspan. Dört dreiht si ab uf Südoste. Drbii drennt si dr Wiiler Holderchäppeli (935 m ü.M.), goht über d Würzenegg (1'164 m ü.M.), dr Chraigütsch (1'081 m ü.M.) und dr Höchbärg (1'162 m ü.M.) bis zur Lauelenegg (1'442 m ü.M.) nordwestlig vom Pilatus. Vo dört füehrt d Gemeindsgränze über d Fräkmüntegg (1'469 m ü.M.) und dr Bieli (1'373 m ü.M.) bis in e Hochwald in nordöstliger Richdig, denn zum Steinibach bis churz vor em Bahnhof Horw. Vo dört gohts in nördliger Richdig dr Bahnlinie vo Horw uf Lozärn nooch zrugg zum Gländ vo dr Brauerei Eichhof.

Vo dä Gmeindsflächi vo 2734 ha isch öppis meh als d'Hälfti (50,5 %) mit Wald ond Gebüsch bewachse. Knapp en Sächstel (16,9 %) sind Sidligsflächi ond 31,6 % wärdit vo Puure bewirtschaftet.

Chriens gränzt im Süden a Hergiswil, im Süden ond Oschten a Horw, im Norden ond Oschten a d'Schtadt Luzern, im Nordweschten a Malters ond im Weschten a Schwarzenberg .

D Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jahr 1798 1837 1850 1888 1910 1920 1930 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2005 2010
Iiwohner 1'956 2'663 2'693 4'319 7'157 7'247 7'424 9'821 14'029 20'409 21'097 23'079 24'742 25'329 26’324
Bevölkerig noch Nationalität (Volkszelig)
Nationalität Anzahl
ohni Doppelbürger
Anzahl
mit Doppelbürger
Schwiiz 19'907 21'105
Italie 724 1'158
Serbie-Montenegro 928 994
Dütschland 293 403
Sri Lanka 228 264
Spanie 197 244
Bosnie-Herzegowina 221 234
Mazedonie 161 171
Portugal 148 158
Kroatie 135 146
Östriich 93 134
Türkei 86 103

Sit 1798 wachst d Iiwohnerzahl vo Chriens die ganz Zit. Nume vo 1837 bis 1850, vo 1910 bis 1920 und vo 1970 bis 1980 het s drei churzi Phase gee, wo s Wachsdum langsam gsi isch. Bsunders stark isch Chriens zwüsche 1888 und 1910 und zwüsche 1930 und 1970 gwachse. Im Johr 1951 isch z Chriens dr 10'000. Iiwohner gfiirt word - 1970 scho dr 20'000sti. Hüte isch Chriens die drittgrössti Gmeind im Kanton Luzärn und isch uf em 24. Blatz vo alle Schwiizer Stedt und Gmeinde. Am 1. Januar 2010 si vo de 26'238 ständige Iiwohner vo dr Gmeind Chriens 21'929 SchwiizerInne und 4'309 (= 16,42 %) UsländerInne us 107 Natione gsi. Es git en Überschuss an Fraue, 13'459 si Wiiblig und 12'799 männlig gsi.

Sprooche[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Bevölkerig bruucht as Alldagssprooch e hochalemannischi Mundart. Bi dr letzte Volkszelig im Johr 2000 hai 89,36 % Dütsch, 2,55 % Italiänisch und 1,92 % Serbokroatisch as Hauptsprooch aagee.

Religione, Konfessione[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Die katholischi Chille St. Gallus im Zentrum vo Chriens

Früehner isch die ganzi Bevölkerig römisch-katholisch gsi. Hüte (Stand 2000) gseht die religiösi Landschaft eso us: Es git 66,79 % römisch-katholischi, 15,82 % evangelisch-reformierti, 2,22 % orthodoxi und 0,19 % christkatholischi Christe. Drnäbe findet mä 7,44 % Konfessionslosi, 3,28 % Muslim, 0,76 % Aahänger vo andere nitchristlige Bekenntniss und 0,57 % Jude. D Muslim si in dr Mehrheit Albaner und Bosniake; es git non e baar anderi Volksgruppe. Die Orthodoxe si meistens Serbe und Montenegriner. D Juden si grösstedeils Aahänger vo dr (orthodoxe) chassidische Richdig vom Judedum und Schwiizer Bürger.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Kriens – Sammlig vo witere Multimediadateie