Kriens
| Chriens | |
|---|---|
 |
|
| Basisdate | |
| Staat: | Schwiiz |
| Kanton: | Lozärn (LU) |
| Amt: | Lozärn |
| BFS-Nr.: | 1059 |
| Poschtleitzahl: | 6010-6012 |
| UN/LOCODE: | CH KRS |
| Koordinate: | 663949 / 20964047.034728.280001490Koordinate: 47° 2′ 5″ N, 8° 16′ 48″ O; CH1903: 663949 / 209640 |
| Höchi: | 490 m ü. M. |
| Flächi: | 27.31 km² |
| Iiwohner: | 26'474 (31. Dezämber 2011)[1] |
| Website: | www.kriens.ch |
| Karte | |
 |
|
Chriens isch e Iiwohnergmeind im Amt Lozärn im Kanton Lozärn in dr Schwiiz. Si lit am Fuess vom Pilatus und isch e westlige Vorort vo dr Stadt Lozärn.
Inhaltsverzeichnis |
Geographii[ändere]
Chriens bestoht us em verstedterte Dorf mit divärse Quardier, em Ortsdeil Obernau westlig drvo, em Wiiler Hergiswald (5 km westlig vom Dorf; 789-850 m ü.M.) an dr Strooss Chriens-Eigedal und e Hufe Einzelhöf am Bärghang zum Pilatus.
D Gränze zum östlige Nochberort Lozärn goht quer dur s Gländ vo dr Brauerei Eichhof. Vo dört in nordwestliger Richdig dur e Gigeliwald und denn westlig vom stadtluzärner Quardier Obergütsch und vom Gütschwald bis zum Hof Böschehof. Von dört goht se in liicht südwestliger Richdig immer em Nordhang vom Sunnebärg und vom Blattebärg nooch bis zum Hof Gspan. Dört dreiht si ab uf Südoste. Drbii drennt si dr Wiiler Holderchäppeli (935 m ü.M.), goht über d Würzenegg (1'164 m ü.M.), dr Chraigütsch (1'081 m ü.M.) und dr Höchbärg (1'162 m ü.M.) bis zur Lauelenegg (1'442 m ü.M.) nordwestlig vom Pilatus. Vo dört füehrt d Gemeindsgränze über d Fräkmüntegg (1'469 m ü.M.) und dr Bieli (1'373 m ü.M.) bis in e Hochwald in nordöstliger Richdig, denn zum Steinibach bis churz vor em Bahnhof Horw. Vo dört gohts in nördliger Richdig dr Bahnlinie vo Horw uf Lozärn nooch zrugg zum Gländ vo dr Brauerei Eichhof.
Vo dä Gmeindsflächi vo 2734 ha isch öppis meh als d'Hälfti (50,5 %) mit Wald ond Gebüsch bewachse. Knapp en Sächstel (16,9 %) sind Sidligsflächi ond 31,6 % wärdit vo Puure bewirtschaftet.
Chriens gränzt im Süden a Hergiswil, im Süden ond Oschten a Horw, im Norden ond Oschten a d'Schtadt Luzern, im Nordweschten a Malters ond im Weschten a Schwarzenberg .
D Bevölkerig[ändere]
| Jahr | 1798 | 1837 | 1850 | 1888 | 1910 | 1920 | 1930 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2005 | 2010 |
| Iiwohner | 1'956 | 2'663 | 2'693 | 4'319 | 7'157 | 7'247 | 7'424 | 9'821 | 14'029 | 20'409 | 21'097 | 23'079 | 24'742 | 25'329 | 26’324 |
| Bevölkerig noch Nationalität (Volkszelig) | ||
|---|---|---|
| Nationalität | Anzahl ohni Doppelbürger |
Anzahl mit Doppelbürger |
| Schwiiz | 19'907 | 21'105 |
| Italie | 724 | 1'158 |
| Serbie-Montenegro | 928 | 994 |
| Dütschland | 293 | 403 |
| Sri Lanka | 228 | 264 |
| Spanie | 197 | 244 |
| Bosnie-Herzegowina | 221 | 234 |
| Mazedonie | 161 | 171 |
| Portugal | 148 | 158 |
| Kroatie | 135 | 146 |
| Östriich | 93 | 134 |
| Türkei | 86 | 103 |
Sit 1798 wachst d Iiwohnerzahl vo Chriens die ganz Zit. Nume vo 1837 bis 1850, vo 1910 bis 1920 und vo 1970 bis 1980 het s drei churzi Phase gee, wo s Wachsdum langsam gsi isch. Bsunders stark isch Chriens zwüsche 1888 und 1910 und zwüsche 1930 und 1970 gwachse. Im Johr 1951 isch z Chriens dr 10'000. Iiwohner gfiirt word - 1970 scho dr 20'000sti. Hüte isch Chriens die drittgrössti Gmeind im Kanton Luzärn und isch uf em 24. Blatz vo alle Schwiizer Stedt und Gmeinde. Am 1. Januar 2010 si vo de 26'238 ständige Iiwohner vo dr Gmeind Chriens 21'929 SchwiizerInne und 4'309 (= 16,42 %) UsländerInne us 107 Natione gsi. Es git en Überschuss an Fraue, 13'459 si Wiiblig und 12'799 männlig gsi.
Sprooche[ändere]
D Bevölkerig bruucht as Alldagssprooch e hochalemannischi Mundart. Bi dr letzte Volkszelig im Johr 2000 hai 89,36 % Dütsch, 2,55 % Italiänisch und 1,92 % Serbokroatisch as Hauptsprooch aagee.
Religione, Konfessione[ändere]
Früehner isch die ganzi Bevölkerig römisch-katholisch gsi. Hüte (Stand 2000) gseht die religiösi Landschaft eso us: Es git 66,79 % römisch-katholischi, 15,82 % evangelisch-reformierti, 2,22 % orthodoxi und 0,19 % christkatholischi Christe. Drnäbe findet mä 7,44 % Konfessionslosi, 3,28 % Muslim, 0,76 % Aahänger vo andere nitchristlige Bekenntniss und 0,57 % Jude. D Muslim si in dr Mehrheit Albaner und Bosniake; es git non e baar anderi Volksgruppe. Die Orthodoxe si meistens Serbe und Montenegriner. D Juden si grösstedeils Aahänger vo dr (orthodoxe) chassidische Richdig vom Judedum und Schwiizer Bürger.
Fuessnote[ändere]
Weblingg[ändere]
Allmänd (Commons): Kriens – Sammlig vo witere Multimediadateie- Offizielli Website vo dr Gmeind Kriens
- Gemeindiprofil uf dr Website vom Kanton
- Artikel Kriens im Historische Lexikon vo dr Schwiiz
- Artikel Hergiswald im Historische Lexikon vo dr Schwiiz
