Karl der Kahle

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Karl dr Kaali
Karl II der Kahle.jpg
Dr Karl II. uf em Droon zwüsche zwäi Waffedrääger und wiiblige Personifikazioone vo de Länder Francia und Gotia, Miniatur, Reims um 870. Draa aagleent isch d Daarstellig vom Kaiser Heinrich II. in sim Sakramentar, Daarstellig im Codex aureus]]
Regierigsziit as Köönig vo de Franke: 840–877
as König vo Aquitanie: 848–855
as Kaiser: 875–877
Chrönig zum Kaiser 25. Dezämber 875 z Pavia
Uf d Wält cho 13. Juni 823
Geburtsort Frankfurt am Main
Gstorbe 6. Oktober 877
Dodesort Avrieux
Begrabe Nantua, spööter in dr Basilika Saint-Denis
Vorgänger as Kaiser: Ludwig dr Frommi
Nochfolger as Kaiser: Karl dr Dicki
Verhürotet mit Irmentrud vo Orleans
Richildis vo dr Provence
Vater Ludwig dr Frommi
Mueter Judith, Dochder vom Welf
S Riich vom Karl em Kaale noch em Verdraag vo Verdun 843
S Riich vom Karl en Kaale noch em Verdraag vo Meerse 870
Dr Karl II. empfangt e Delegazioon vo Kanoniker us dr Abtei St.-Martin in Tours. Si gääben em im Ufdraag vom Laienabt Vivian grad die Handschrift, wo sich die Miniatuur din befindet

Dr Karl II., dr Kaali (* 13. Juni 823 z Frankfurt am Main; † 6. Oktober 877 z Avrieux bi Modane) us em Aadelsgschlächt vo de Karolinger isch vo 843 bis 877 dr westfränkisch Köönig gsi und vo 875 bis 877 Köönig vo Italie und Römische Kaiser.

Lääbe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Häärkumft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Karl isch dr jüngsti Soon vom Ludwig em Fromme us däm sinere zwäite Ee mit dr Judith. Nochdäm dr Karl dr Groof Bernhard vo Septimanie im Joor 844 het lo hiirichde, isch d Vermuetig ufchoo, er sig wäge Eebruch mit em Karl siner Mueter döödet worde. Vor allem d Brüeder vom Karl, wo mit em rivalisiert häi, häi s Grücht verbräitet, ass dr Karl möögligerwiis gar nit im Ludwig si Soon sig, sondern dr Soon vom Bernhard us däm sinere Beziejig mit dr Judith.

Es isch vilmol vermuetet worde, dr Karl sig vom Walahfrid Strabo erzooge worde, wo mä uf Aache an dr Karolingisch Hoof het lo choo. Für das git s aner käini Bewiis.[1]

Heerschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Karl isch säggsi gsi, won er im August 829 zum dux Alemanniae ernennt worde isch. Scho 838 isch er zum Underköönig vo Nöistrie (s nördlige Frankriich) kröönt worde. Noch em Dood vom Kaiser Ludwig 840 und em Siig, won er zämme mit em Ludwig em Dütsche über dr eltist Brueder Lothar I. in dr Schlacht vo Fontenoy 841 errunge het, isch im Verdraag vo Verdun 843 s westlige Driddel vom Riich vo de Pyreneä bis zur Schelde an dr Karl gfalle. E chli spööter häi em sini Aahänger im Novämber 843 dr Vrdraag vo Coulaines ufzwunge, wo si Macht stark iigschränkt het. Zum Westfrankeriich, wo eso konsolidiert worden isch, isch noch dr Absetzig vo sim Nöwöö Pippin II. schliesslig 848 die diräkti Heerschaft über Aquitanie drzue choo.

Dr Karl het 864 s Edictum Pistense erloo, wo zum erste Mol in Öiropa gsetzlig festgschriibe het, weeli Äigeschafte Gäldmünze müessi haa, zum as umlauffäigs Zaaligsmiddel anerkennt z wärde.[2]

Noch em Dood vom Lothar II. 869, wo dr Herrscher über s nördlige Driddel vom 855 vom Lothar I. sim Middelriich gsi isch, wo 855 ufdäilt worden isch, het er brobiert, däm sis ganze Gebiet sim Westriich aaschliesse. Er het aber 870 im Vrdraag vo Meerse mit sim Halbbrueder Ludwig em Dütsche müesse däile.

Noch em Dood vo sim chinderloose Nöwöö Ludwig II. vo Italie im Joor 875 het er däm sis italiänische Köönigriich gerbt, wo sit em Dood vo sim Nöwöö Karl vo dr Provence im Joor 863 au s mäiste vom Burgund drzue ghöört het.

Am 25. Dezämber 875 isch dr Karl z Rom zum römische Kaiser kröönt worde.

Im Karl sini Erbe si im Westfrankeriich dr Ludwig dr Stammler und z Italie si ostfränkisch Nöwöö Karlmann, dr eltist Soon vom ostfränkische Köönig Ludwig em Dütsche, gsi; im Burgund het 879 dr Boso vo Vienn s Köönigriich Nooderburgund gründet.

Dr Karl dr Kaali isch z Nantua begraabe und spööter in d Basilika Saint-Denis umbettet worde. Wo d Köönigsgreeber z Saint-Denis wäärend dr Französische Revoluzioon blünderet worde si, isch au si Graab am 18. Oktober 1793 ufdoo und blünderet worde, sini Chnoche si im ene Massegraab usserhalb vo dr Chille begraabe worde.

Noochkomme[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Karl het zwäimol ghürootet:

Vo dr Irmentrud het er nüün Chinder ghaa:

Vo dr Richildis het er fümf Chinder ghaa:

  • Rothild (* wohl 871; † 928/929), ∞ um 890 Groof Rotger (woorschiinlig idäntisch mit em Roger, 897 Groof vo Maine; † 31. Oktober 900)
  • Drogo (* 872/873; † 873/874), Zwilling
  • Pippin (* 872/873; † 873/874), Zwilling
  • Kind (* 23. März 875; † bald noch dr Geburt)
  • Karl (* 10. Oktober 876; † 877 vor 7. April)

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Egon Boshof: Karl der Kahle - novus Karolus magnus? In: Franz-Reiner Erkens (Hrsg.): Karl der Große und das Erbe der Kulturen. Berlin 2001, S. 135–152.
  • Irmgard Fees: War Walahfrid Strabo der Lehrer und Erzieher Karls des Kahlen? In: Matthias Thumser/Annegret Wenz-Haubfleisch/Peter Wiegand (Hrsg.): Studien zur Geschichte des Mittelalters. Jürgen Petersohn zum 65. Geburtstag. Theiss, Stuttgart 2000, ISBN 3-8062-1448-4, S. 42–61.
  • Adelheid Krah, Die Entstehung der "potestas regia" im Westfrankenreich während der ersten Regierungsjahre Kaiser Karls II. (840-877), Berlin 2000, ISBN 3-05-003565-X.
  • Janet L. Nelson: Charles the Bald. Longman, London 1992, ISBN 0-582-05585-7.
  • Pierre Riché: Die Karolinger. Stuttgart 1987.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Karl der Kahle – Sammlig vo witere Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Irmgard Fees: War Walahfrid Strabo der Lehrer und Erzieher Karls des Kahlen? In: Matthias Thumser/Annegret Wenz-Haubfleisch/Peter Wiegand (Hrsg.): Studien zur Geschichte des Mittelalters. Jürgen Petersohn zum 65. Geburtstag. Theiss, Stuttgart 2000, ISBN 3-8062-1448-4, S. 42–61..
  2. "Edictum Pistense 864". In: A. Boretius and V. Krause, edd. MGH, Capitularia regum Francorum, 2. Hannover: 1897.
Vorgänger Amt Nochfolger
Ludwig dr Frommi Köönig vom Westfrankeriich
843–877
Ludwig der Stammler
Pippin II. Köönig vo de Franke / Däilriich Aquitanie
848–855
Karl das Kind
Ludwig II. Köönig vo Italie / Köönig vo de Langobarde
875–877
Karlmann
Römische Kaiser
875–877
Karl dr Dicki


Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Karl_der_Kahle“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.