Jonas Breitenstein

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
dr Jonas Breitenstein

Dr Jonas Breitenstein (* 28. Augschte 1828 z Ziefe; 23. Mai 1877 z Basel), Burger vu Ziefe, ab 1872 Burger vu Basel, isch e Schwyzer Pfaarer un Volksdichter gsii.

Lääbe un Wäärch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Jonas Breitenstein isch dr Suhn vum Lehrer Hans Heinrich Breitenstein un dr Elisabeth geb. Matt. gsii. No dr Bezirksschuel Lieschtel und em Pädagogium Basel het z Basel un z Göttingen Theologi studiert und isch anne 1852 zum Pfarramt zuegloo wore. Im nämlige Johr het er Theresia Tschopp vo Ziefe ghyrote.

Vo 1852 bis 1870 isch er Pfarrer z Binnige gsii. In däre Zyt het er dert dr Fraueverein grindet un au d Chlaichinderschuel. Ab 1860 het er bim «Monatsblatt für Frauenvereine von Baselland» und bi dr Jugendbibliothek mitgschafft.

Vu 1870 bis 1877 isch er Sekretär vu dr Freiwillige Armepfläg Basel un Religionslehrer am Gymnasium gsii.

Anne 1860 het er unter em Pseudonym «B. T. Jonas» s Buech «Erzählungen und Bilder aus dem Baselbiet» publiziert. Mer het em Breitenstein au dr «Baselbieter Gotthelf» gsait, wäge syne realistische Schilderige vum Chlaibuure un Posamenterlääbe, wun er uf Hochdytsch verfasst het.

Dr Breitenstein giltet as erschte Dialäktdichter vum Baselbiet. Syni Mundartgedicht stehn no ganz in dr Noofolg vu sym Vorbild Johann Peter Hebel, so het er syni erschte Versuech zem Byschpel au «Jurablüthen oder Versuch neuer alemannischer Gedichte» gnännt. Näbe Mundartgedicht het er zwoo Mundartidylle verfasst: «der Herr Ehrli» (1863) un «s'Vreneli us der Bluemmatt» (1864).

Sy Suhn, dr Moler Ernst Breitenstein (1857–1929), het in syre autobiografische Schrift «Öppis us mim Läbe» s Lääbe im Pfaarhuus z Binnige bschribe.

Schrifte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Erzählungen und Bilder aus dem Baselbiet. Basel 1860 (unter em Pseudonym „B. T. Jonas“)
  • Dr Her Ehrli – ein Idyll aus Basel und dem Baselbiet in allemannischer Mundart. Basel 1863
  • ’s Vreneli us der Bluemmatt, Versepos. Basel 1864
  • Jakob, der Glücksschmied – ein Lebensbild. Basel 1868

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]