Grosser Rat (Basel-Stadt)
Dr Basler Groossi Root isch s Kantonsparlamänt vo Basel-Stadt (Schwiiz). Im Januar 2009 isch d Zahl vo de Mitgliider uf Grund vo dr neue Kantonsverfassig vo 130 uf 100 reduziert worde. Dr Root dagt im Basler Roothuus.
Inhaltsverzeichnis |
[ändere] Gschicht
Dr Begriff Grooss Root wird z Basel sit 1380 bruucht. Dr domolig Groossi Root isch aber nume e Gremium gsi, wo dr Chliini Root, wo die eigetligi Machtzentrale gsi isch, noch Beliebe iiberüft het. Die meiste vo de 200 Mitgliider vom Groosse Root si Zumftlüt gsi, währed dr Chliini Root vo Adlige und Patrizier dominiert worden isch. 1690 het dr Groossi Root dr Chliini Root entmachdet und 1691 e demokratischi Revolte überstande und Basel in e Periode vo Stagnation und Abschottig iinegfüehrt, wo in dr Gschichtsschriibig as Ancien Régime bekannt isch und vo dr Helvetische Revolution 1798 beändet worden isch.
Zwüsche 1803, em Aafang vo dr Mediationsziit, und 1833, em Johr, wo sich die ländlige Gebiet vom Kanton Basel as Kanton Basel-Landschaft abgspaltet hai, isch dr Groossi Root wider s oberste politische Organ vom Kanton Basel gsi, nochdäm dr Basel, wie alli andere Kantön au, in dr Helvetische Republik mit siiner Eigeständikeit siini autonome politische Organ ufgee het.
Noch dr Gründig vom Halbkanton Basel-Stadt het s z Basel e Groosse Root as Kantonsparlament ge und e Stadtroot as Stadtparlamänt. Vo 1875 aa het dr Groossi Root sämtligi legislative Belang vo dr Stadt Basel wie au vom Kanton Basel-Stadt greglet. Die beide andere Gmeinde im Kanton, Rieche und Bettinge, hai wiiterhi über ihri eigene kommunale Organ und Behörde verfüegt.
Im gliiche Johr isch s Wahlrächt uf alli männlige Schwiizer usgwiitet worde, wo vorhär e Zensus existiert het und nume die wohlhabende Bürger wahlberächtigt gsi si. Das isch die eigetligi Geburtsstund vom hütige Groosse Root as demokratisch gwehlts obersts Organ vom Kanton und vo dr Stadt. 1905 isch s Proporzwahlrächt und 1966 s Frauewahlrächt iigfüehrt worde. Zurzit wird en Initiative zur Iifüehrig vom Wahlrächt für niiderglasseni Usländer diskutiert. Die neuji Kantonsverfassig vom 13. Juli 2006 leit d Zahl vo de Mitgliider vom Groosse Root uf 100 fest, was zun ere Reduktion vo de Mandat bi de Wahle vo 2008 gfüehrt het.
[ändere] Ufgoobe
Wie die meiste demokratische Parlamänt isch dr Groossi Root as Legislative in erster Linie für d Gsetzgäbig zueständig, drnäbe üebt er d Oberufsicht über d Kantonsverwaltig, d Regierig und d Justiz us. Er leit d Stüüre und Abgoobe fest, bewilligt Kredit und genähmigt s Budget und d Staatsrächnig.
Dr Basler Groossi Root isch insofärn e staatspolitischs Unikum in dr Schwiiz, as er d Legislative vom Kanton Basel-Stadt wie au vo dr Stadt Basel isch; er isch drmit für kantonali wie au für kommunali Belang zueständig.
Wie alli andere Parlamänt in dr Schwiiz (die beide Bundeschammere National- und Ständeroot), isch au dr Basler Groossi Root e Milizparlamänt. Das System söll sicherstelle, ass d Parlamentarier en ängeri Realitäts- und Volksbindig hai as si in Bruefsparlamänt existiert. Kritiker gsehn din aber d Gfohr vo dr zitlige und fachlige Überforderig.
[ändere] Parteie
Im Groosse Root si acht Fraktione verträte (Stand Mai 2010):
- Die Sozialdemokratischi Partei SP: 32 Sitz
- Die Schwiizerischi Volkspartei SVP: 15 Sitz
- Die Grüene und BastA! Grünes Bündnis: 14 Sitz
- Die Freisinnig-Demokratischi Partei FDP: 11 Sitz
- Die Liberal-Demokratischi Partei LDP: 9 Sitz
- Die Christlichdemokratischi Volkspartei CVP: 8 Sitz
- Die Grüenliberali Partei GLP: 6 Sitz
- Die Evangelischi Volkspartei EVP / Demokratisch-Soziali Partei DSP: 5 Sitz
[ändere] Weblingg
| Dä Artikel basiert uff ere fräie Übbersetzig vu dere Version vum Artikel „Grosser_Rat_(Basel-Stadt)“ vu de dütsche Wikipedia.
E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
