Gerundeter geschlossener Vorderzungenvokal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Grundete gschlossnige Vorderzungevokal
IPA-Nummere 309
IPA-Zeiche y
IPA-Bildli Xsampa-y.png
Teuthonista ü?
X-SAMPA y
Kirshenbaum y
Hörbiispiil?/i

De grundet gschlossnige Vorderzungevokal isch en Vokal vo dr menschliche Sprooch, wo in mangi Sprooche vor dr Wält vorchunt. S Zeiche im IPA isch /y/. Im Alemannische isch des meischt de Vokal wo mit <ü> wird gschribe.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Vorderzungevokal. D Zung isch also so wyt füre wie mögli ohni dass im Mundruum e Engi entstoot.
  • Es isch en gschlossene Vokal. D Zung isch also so wyt obe wie mögli ohni dass im Mundruum e Engi entstoot.
  • Es isch en grundete Vokal. D Lippe sin also grundet.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Bärndütsch churz Hütt [hytː]
lang tüüre [tːyːrə]
Hotzewälderisch churz Chrütz [xryts]
lang Schüüfeli [ʃyːfəli]
Kaiserstielerisch churz Hüd [hyd̥] 'Hut'
lang Hüüs [hyːs] 'Huus'
Züridütsch churz Büsi [b̥ysi]
lang tüür [tyːr]
Französisch sur [syʀ] 'suur'
Dütsch Blüte [ˈblyːtə]
Albanisch dy [dy] 'zwei'
Aserbaidschanisch güllə [ɟylˈlæ] 'Gwehrkugel'
Chinesisch Kantonesisch 書/latiinisch:syu1 [syː˥] 'Buech'
Mandarin 绿/Pinyin: lǜ [ly˥˩] 'green'
Tschetschenisch kyrillisch: уьш/latiinisch: üş [yʃ] 'si (3. pers. pl.'
Dänisch yde [ˈyːðə] 'versorge'
Änglisch Schottischs Änglisch food [fyd] 'Esse' isch im Änglisch sunscht [u] oder [ʉ].
Estnisch üks [yks] 'eis'
Finnisch[1] yksi [ˈyksi] 'eis'
Ungarisch[2] churz üt [yt] 'trefe'
lang tűz [tyːz] 'Füür'
Lombardisch dü [dy] 'zwei'
Mongolisch[3] [tʰyːmɘɾɘ̆] 'Prärifüür'
Okzitanisch Gaskonisch lua [ˈlyo] 'Mo'
Languedocien luna [ˈlyno]
Provençal
Schwedisch lyte [lyːtə] 'Defekt'
Türkisch güneş [ɟyˈneʃ] 'Sunne'


  vorne   zentral   hinde
 gschlosse
Blank vowel trapezoid.svg
iy
ɨʉ
ɯu
ɪ   ʏ
eø
ɘɵ
ɤo
ɛœ
ɜɞ
ʌɔ
aɶ
ɑɒ
 fascht gschlosse
 halbgschlosse
 mittel
 halboffe
 fascht offe
 offe
Bi Symbolpaare schtellt s jewiils linke Symbol de
ungrundeti und s rechte Symbol de grundeti Vokal dar.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Iivonen, Antti; Harnud, Huhe (2005), "Acoustical comparison of the monophthong systems in Finnish, Mongolian and Udmurt", Journal of the International Phonetic Association 35 (1): 59–71
  2. Szende, Tamás (1994), "Illustrations of the IPA:Hungarian", Journal of the International Phonetic Alphabet 24 (2): 91–94
  3. Iivonen, Antti; Harnud, Huhe (2005), "Acoustical comparison of the monophthong systems in Finnish, Mongolian and Udmurt", Journal of the International Phonetic Association 35 (1): 59–71