Français régional

Mit Français régional (Regionalfranzösisch) meint mer regionali Varietäte vo dr französische Sprooch, wo nit zue de traditionelle Patois grächnet werde, sich aber einewäg vo de Norm vum Standardfranzösische unterscheide. Si unterscheide sich vo dr Standardsprooch durch de Wortschatz, d Phonologi, un d Grammatik un sin meischt vum Substrat vo de traditionelle Sprooche un Dialäkt vo Frankrych beyflusst.

S Français régional söt nit mit de Langues d'oïl verwäggslet were. D Langues d’oïl sin di traditionelle galloromanische Dialäkt wo in Nordfrankrych, Belgie un em nördlichschte Deil vo der Romandi gschwätzt werde oder worde sin, un uff s Vulgärlatiin zrugggönn. Bim Français régional handlets sich dergege um di hütigi Umgangssprooch, wo sich vum Standardfranzösisch nit bsunders unterscheidet un au dört gschwätzt wird, wo historisch kei Langue d'oïl verbreitet gsi sin (z.B Südfrankrych, d Bretagne, s Elsass, de gröschti Deil vo der Romandi).

Ob au s Französisch vo Kanada, vo Belgie, de Welschschwyz un sältener, vo de ehemoolige Kolonie un Überseedepartements vo Frankrych als français régional chönne bezeichnet werde, isch umstritte.

Entstehig

d ursprüngliche Sprooche vo Frankriich

S Français régional isch e relativ jungs Phenomen, wo syt öbe em Aafang vum 20. Joorhundert als Massephenomen verbreitet isch. Devor isch im gröschte Deil vo Frankrych im Alldag gar kei Französisch gschwätzt worde, sundern verschidni Regionalsprooche. Im Norde sin verschidnigi Langues d'oil gschwätzt worde (Normännisch, Gallo, Wallonisch, Welche usw), im Süde isch Okzitanisch gschwätzt worde, im Südoschte Frankoprovenzalisch un in dr Bretagne, em Elsass, Korsika, usw andri, nit-galloromanischi Sprooche. E Sprooch wo em Standardfranzösisch ähnlig gsi isch, isch numme im Zentrum vo Frankrych, in de Gegend um Paris ume d Alldagssprooch gsi.

Scho ab em Änd vum 18. Joorhundert het e Entwigglig yygsetzt, wo di regionale Patois un Sprooche vum Französisch vo Paris verdrängt worde sin. In de Regel isch die Entwigglig vo de Städt ussgange; in de ländliche Gegende het de Prozess in de Regel ersch im frie 20. Joorhundert yygsetzt. Wichtigi Date sin zum Byspil d Yyfierig vo de Schuelpflicht 1882, d Yyfierig vo de Wehrpflicht un spööter s Uffcho vum Radio. S Französisch isch aber vo de lokale Sprooche beyflusst worde wyl s Französisch als Fremdsprooch glehrt worde isch. D Sprecher vo de Lokalsprooche hen eso s Französisch phonetisch, morphologisch un syntaktisch beyflusst, un e Zwüscheform zwüsche ihrer Regionalsprooch un em Standardfranzösische gschaffe. Usserdäm het in viilene Fäll schynts au s Schriftbild e grossi Roll gspiilt. Luut em Bernard Pöll duet des zum Byspil erkläre, worum es in viilene Forme vum Français régional weniger stummi Buechstabe git wie im Standardfranzösische

Mit de Zit hen sich die Sproochspiilarte stabilisiert un sin zue eigne Sproochforme worde, wo sich unabhängig sowohl vo de Lokalsprooch wie vum Standardfranzösische entwigglet hen. Di ursprüngliche Sprooche sin in viilene Gegende inzwüsche ganz verschwunde, un spiile in de Regel kei grossi Roll mee. Di verschidne Forme vum Regionalfranzösisch sin hüt also d Muettersprooch vo de Lüt, wie de Bernard Pöll schrybt:

„Depuis cette époque, les FR hexagonaux se sont cependant considérablement stabilisés: de langues secondes dans la bouche de patoisants, ils sont passés au statut de langues premières.“

(Bernard Pöll: 2005)

Erforschigsgschicht

Vo dr Dialektologi isch s Phänomen vum français régional am Aafang vum 20. Joorhundert zum erschte Mool uffgriffe worde. Zum erschte Mool isch de Begriff im Joor 1906 vum Albert Dauzat bruucht worde. De Dialektologe isch uffgfalle, dass es näbe de Patois un em Normfranzösisch (français bon usage) no andri Varietäte gee het. Scho 1886 het de Julles Gilliéron des beschrybe, un het dezue français marginal oder français provincial gsait:

„Le français provincial est le français importé dans les contrées où le langage indigène est un patois, français qui se développe selon ses propres germes et moyens de développment, et s'altère sous l'influence du patois; c'est une langue de nature essentiellement éphémère, inconsistante, individuelle, et dont l'individualité est de plus en plus marquée à mesure qu'on pénètre plus profondément dans les couches les moins cultivées de la société.“

(Julles Gilliéron - 1886)

Andri frie Begriff defür sin français patoisé (A. Meillet) oder français dialectal (Ch. Bruneau) gsi. De Jacques Damourette un de Edouard Pichon bezeichne in de 20er-Joor „la langue considérée telle qu'elle est parlée en un lieu donné“ als usance. Spööter sin deno erschti Monographie erschiene, wo sich gnau mit däm Regionalfranzösisch, statt mit de Patois bschäftigt hen. Des sin z.B Le français régional de la Grand'Combe (Doubs) vo 1929 vum Félix Boillot, Le français de Marseille vum Auguste Brun 1931 un Le français parlé à Toulouse vum Jean Séguy vo 1951.

Vo de Dialektologe im frie 20. Joorhundert wird s français régional meist als instabili un sehr viilfältigi Varietät beschrybe, wo sehr vum individuelle Sproochbruuch beyflusst wär. De Bernhard Pöll meint, dass des wenig überrascht, wyl d français régional dertemool erst am entstande gsi wäre. In de 1970er isch des Thema wyter erforscht worde, wo mer festgstellt het, dass di traditionelle Patois un Regionalsprooche zwar all mee ussem Alltag verschwunde sin un vili numme no Französisch gschwätzt hen, aber regionali Unterschid blybe sin. De Gérard Taverdet het 1977 e Definition versuecht. Er definiert s français régional als la reunion de tous les faits linguistiques ORAUX et ECRITS[...]produits par des utilisateurs de la langue française et limités sur le plan géographique à un point ou à un ensemble de points plus ou moins importants. D Dialektologe hen s français régional aber nit als eigni Varietät un Sproochsystem aagluegt, sundern als Zämmefassig vo isolierte Phänomen. Andri Sproochwüsseschaftler hen s français régional scho als ganzes aagluegt, so 1972 de Lothar Wolf. Au andri Forscher wie de Jean Séguy schrybe vo ere eigeständige Varietät: "'[...] à Toulouse, il est ridicule de 'parler moitié patois, moitié français'. Cest donc que le français local est un véritable langage organique, senti comme correct par les sujets parlants".

Au hüt wird s français régional vilmool no als e instabili Sammlig vo einzelne Phänomen aagluegt. So schrybt de Anthony Lodge 1993:

„Es isch arg schwer e Charte vum regionale Französisch z zeichne[...]wyl es vorallem e instabili un unvorhersehbari Varietät vum Französische isch...s bringt wenig es als e eigeständigs, gschlossnigs sproochlichs System z bhandle.“

(Anthony Lodge)

Derwyyl gsänne es andri Sproochwüsseschaftler, bsunders usserhalb vo Frankriich, als e eigeständigi Varietät, wo e ganzes Sproochsystem für sich isch.

Merchmool

De Albert Dauzat het scho 1906 zwei Hauptmerchmool vum Français régional ussgmacht: Es wär durch dialektali Merchmool beyflusst un dät Archaisme bewaare, wo im Französisch vum Zentrum verschwunde wäre. De Kurt Baldinger het des 1961 um zwei Merchmool ergänzt: Eigni un spontani Entwigglige un Entlehnige uss de Regionalsprooche. Es isch nämli beobachet worde, dass s Français régional viilmool Merchmool zeigt het, wo weder in de ursprüngliche Regionalsprooch, noch im Standardfranzösische vorcho sin.

D Verbreitig vo regionale Merchmool im Français régional muess hüt nit unbedingt mit frienere Dialäktregione oder em Sproochruum vunere Regionalsprooch überyystimme. Des erklärt sich mit Vereinheitlichige un gägessyte Entlehnige. D Gränze vo de Forme vum Regionalfranzösisch sin also unabhängig vo de frienere Sprooch- un Dialäktgränze. In de Romandie isch hüt zum Byspil überall s Wort pive ‚Foore-Zapfe‘ für pomme de pin verbreitet, wo ursprüngli numme im Jura vorcho isch.

Di meischte Forscher sin langi Zit devo ussgange, dass s Français régional vo de Sprächer als Standardfranzösisch wahrgno wird. D Sprecher wäre sich also nit bewusst, dass si Regionalisme bruuche. So meint de René Lepelley, e Sproochwüsseschaftler uss de Normandi:

„Le patoisant sait qu'il parle patois; celui qui utilise le français régional a le plus souvent conscience de parler français...“Je parle pourtant français”, pensera-t-il”“

(René Lepelley.)

“De Patois-Sprecher weiss, dass er Patois schwätzt, de wo s Français régional bruucht, het meischt s Bewusstsy Französisch z schwätze... “Ich schwätzt joo schliessli Französisch”, denkt er”.

Sonigi Meinige sin luut em Bernard Pöll vo fascht allene Forscher teilt worde, wo sich mitem Français régional bschäftigt hen. Dergäge verträte inzwüsche viili Linguiste änder d Meinig, dass regionali Merchmool sehr wohl mee oder weniger bewusst yygsetzt werde, zume Vertrautheit un Heimligkeit z vermittle, oder um e regionali Identität z zeige. Als Byspil wird s Regionalfranzösisch vo de Provence in Südfrankrych uffgfiert, wo di ursprünglichi Regionalsprooch, s Okzitanisch, als Zeiche vo de regionale Identität zum Deil abglöst het. Bsunders starch schynt des in de französischsproochige Gegende usserhalb vo Frankrych ussprägt z sy. So hen innere Erhebig im Kanton Waadt 97% mit ‚Jo‘ uff d Froog gantwortet, ob mer en Waadtländer aa sym Akzent chönnt erkenne, un 87% hen gmeint, dass si sälber en regionale Akzent hätte.

Für bstimmti Regione isch au d Existenz vumene Dialekt-Standard-Kontinuum belait. De Fernand Carton het für d Picardie vier verschidni Sproochvarietäte vorgschlo:

• S Standardfranzösisch
• S Français régional, wo vo de Sprecher als Französisch wahrgno wird un di gröschti kommunikativi Rychwyte het. Es het relativ wenig dialektali Merchmool.
• S français local oder français dialectal, wo vo de Sprecher als Patois wahrgno wird un starch vum Substrat vum Patois kennzeichnet isch.
• De patois local, wo chuum no gschwätzt wird, wo aber de gröschte Aadeil vo dialektale Merchmool het.

In de Normandi isch e ähnlichi Situation beobachtet worde. D Alexandra von Nolcken beschrybt, wie es zwüschem Standardfranzösich (als le grand français bezeichnet) un em lokale Patois (als le patois normand bezeichnet) e Kontinuum git: s français normand, wo als en regionale Standard wahrgno wird, en sogenannte standard défectueux un en patois défectueux. Hüt isch d Situation luut em Bernard Pöll eso, dass de Lokalpatois vo de meischte Sprecher nümm bherrscht wird. Eso stellt sich d Froog, was hüt am andre Änd vum Dialekt-Standard Kontinuum stoot.

S Français régional entspricht öbe däm, wo in de dütsche Dialektologie au als Regiolekt bezeichnet wird: e Sproochform, wo di meischte Merchmool vum ursprüngliche Dialäkt, em Basilekt abglait het, sich aber au vo de Standardsprooch no dütli unterscheidet. E sonigi Situation findet sich in Nord un Mitteldütschland, wo s Plattdütsch un d Mittelhochdütsche Dialäkt scho fascht verschwunde sin un vomene regional-gfärbte Hochdütsch ersetzt worde sin. Im Alemannische Sproochruum vo Dütschland git's e ähnlichi Tendenz zunere regionale Umgangssprooch. So cha's in de regionale Umgangssprooch zum Byspil „Warsch geschtern eikaufe?“, heisse, wo nöcher am Hochdütsche als am Alemannische isch.

S Français régional vo einzelne Regione

Elsass

Lueg der Hauptartikel Elsässer Französisch

Lorraine

I dere Region vo Oschtfrankriich isch ursprünglich Lorrain bzw Welche gsproche worre; e bsunders archaischi Langue d'oil. Inzwüsche sin die Sprooche praktisch usgstorbe.

• Der Vokal /œ/ wird züe [ø] gschlosse: aveugle [avœgl] > [avøgl]
• S stummi /h/ wird usgsproche.

Midi

Als Midi-Französisch (Français-méridonial) wird s Français régional vo Südfrankriich bezeichnet, do wo traditional Okzitanisch mit syni Grossdialäkt gsproche wore isch. Bis i d Mitti vum 20. Joorhundert isch s Okzitanisch au i de Stedt no wyt verbreitet gsi, isch aber inzwüsche starch zruggdrängt wore. Bi der Volchszählig vo 1999 hets 610.000 Müettersproochler gää un circa e Million mit Okzitanischkentniss. D Midi isch für de ussprägte regione Akzent bekannt.

Phonologi

• S Midi-Französisch het e drei-stuffigs Vokalsystem, im Gägesatz zum Standardfranzösisch wo e viir-stuffigs het. Zwüsche /e/ un /ɛ/ wird nüt unterschide, beids isch inere offnige Silbe [e], un inere gschlossnige [ɛ]. D Wörter fais, avais, c'est werre im Midi [fe], [ave] un [se] usgsproche; im Standardfranzösisch als [fɛ], [avɛ] un [sɛ]. En Ergebnis devo isch, dass j'irai (ich gang) un j'irais (ich ging) glych ussgsproche were.
• Ähnlich wird inere gschlossene Silbe nüt zwüsche /o/ un /ɔ/ unterschide, beids isch [ɔ]. . Saule un sol were doodurch glych ussgsproche.
• E wichtigs Merchmool vum Midi-Akzent isch d Denasalisierig vo de Nasalvokal. D französische Nasalvokal sin numme zum Deil nasaliert un der Nasal Konsonant wo druf folgt wird meischtens usgsproche. So wird pain (Brot) nüt als ]pɛ̃] usgsproche sundern als [[pɛɛ̃ŋ]. Exemple wird als [ezaãmplə] usgsproche un le interieur als [lɛɛ̃nterjœr]. .
• Allerdings isch d Unterscheidig zwüsche de Nasale /œ̃/ un /ɛ̃/ (brun - brin), wo im Französisch vo Paris am Verschwinde isch, im Süde güet erhalte.
• Der Schwa wird imene grosse Deil vum Midi am End vumene Wort usgsproche. So were z.B plante oder avec als [plaãntə] un [avɛkə] usgsproche. Usserdäm wird der Schwa Wortintern voreme einzelne Konsonant usgsproche: appelants [apəlaãnt]]. . Allerdings lait d Schwaerhaltig-Isoglosse wyter südlich vo der alte Sproochgränz zwüsche de Langues d'oil un der Langue d'oc; der Schwa verschwindet meischtens aa der südliche Gränz vum Limousin un der Auvergne .
• Im Süde wird nüt zwüschem “helle” (/a/) un “dunkle” (/ɑ/) a unterschide. Beids isch [a] (Die Unterscheidig isch im Norde vo Frankriich un i der Standardsprooch ebefalls am verschwinde, isch aber z.B im Québecois un im Schwiizer Französisch güet erhalte).
• Im Midi were Konsonantehüüfe oft reduziert: exemple wird als [ezaãmplə] usgsproche.
• S “r” wird im Süde oft grollt [r].

Wortschatz

• chocolatine (Pain au chocolat)
• chabichou – Poitou (Schoofschäs)
• fenestrons (Fenschterli) vo Provençalisch fenestroun.
• mas (Buurehuus i der Provence)
• gone – Lyon (Balg)
• bouscatier – Provence (Wälder im Sinn vo Person ussem Wald)
• il se le mange – Toulouse (er issts) Standardfranzösisch: il le mange
• espérer (warte) standardfranzösischi Bedütig: hoffe.
• s passé surcomposé (j'ai eu chanté) wird im Südoschte öfters bruucht un s passé simple (je chantai) im Weschte.

Unterbretagne

Im Weschte vo der Bretagne isch bis i d 1950er-1960er vorallem uffem Land fascht numme Bretonisch gsproche wore. Inzwüsche het sich s bretonischi Sproochbiet allerdings scho fascht ganz ufglöst un d Sprooch isch innerhalb vo de näggschte Generatione vum Ussterbe bedroht. Der Fischerort Douarnenez isch für syni Bretonisme bekannt.

Phonologi

• D Betonig fällt oft uf d Penultima, also d vorletschti Silbe vumene Wort. Des füert oft züe der Schliessig vo /ɔ/ züe [o]: bricoler wird als [bʁiˈkole] un aura als [ˈoʁa] usgsproche.
• Usserdäm werre stimmlosi Plosive behuucht ussgsproche: paroir wird [pʰaʁwa].
• Im Bretonische gits e Usluutverhärtig wo sich au im Français régional zeigt: perdre oder creuse werre als [pɛʁt] un [kʁøs] usgsproche. .

(Allerdings sin die Merchmool vorallem doo verbreitet wo s Bretonisch erscht vor churzem verschwunde isch. Inzwüsche het sich s'Français Régional warschynts aagliche.)

Grammatik

• Typisch für d Bretagne isch d Übertragig vo der bretonischi Konschtruktion mit gant (mit): Je voudrais avoir la paix avec moi oder mais un café ira avec moi”
• Konschtruktione mit que: mais quelle femme que vous étes? .

Oberbretagne

I Oschte vo der Bretagne isch ursprüngli Gallo gsproche worre, e Langue d'oïl wo inzwüsche praktisch verschwunde isch:

• la pluie tombe (s'rägnet, wörtlich: der Räge fällt) – Gallo: la pléy cheit, Standardfranzösisch: il pleut.
• la maison-là (des Huus do) - Gallo: l'ostèu-la, Standardfranzösisch: cette maison.
• un pochon (e chlys Päggli) - Gallo: un pochon, Standardfranzösisch: un sachet.
• une bouteillée d'eau (e Flasch Wasser – Gallo: unn bótelhaéy d'aèv, Standardfranzösisch: une bouteille d'eau.

Normandi

In der Normandi isch bis i d 1960er-1970er selbscht i de Stedt noo viil Normännisch gsproche worre, inzwüsche isch Normännisch aber als Umgangssprooch vum Französisch abglösst worre; numme no in mangi Domaine (z.B de Fischer, Viehhändler, sältener au no unter de Buure) het sich s Normännisch bis jetz ghalte. I viile Familie ischs Normännisch noochem Tod vo de Grosseltre verschwunde. Im français régional vo der Normandi finde sich aber no viili Spure us der alte Sprooch.

Phonologi

• S Französisch i der Normandi unterscheidet zwee Nasalvokal wo im gröschte Deil vum französische Sproochruum un im Standardfranzösisch scho lang verschmolze sin. I der Normandi werre en un an unterschide, s erschti isch en Vordervokal wo uf e latiinischs e zruggoht un [ã] usgsproche wird , s zweiti goot uf e latiinischs a zrugg, isch en Hintervokal un wird [ɑ̃] usgsproche. Im Standardfranzösisch gits numme de zweite Vokal. So werre z.B Wörter wie avant (vorne) un avent (Advent) oder sang (Bluet) un cent (hundert) unterschide.
• Im Süde vum Cotentin un weschtlich vo der Orne wird s /r/ als Zungespitze-r usgsproche.
• Viili Normane unterscheide de Singular un Plural i Wörte wo miteme Vokal ände doodurch dass der Vokal länger usgsproche wird. So werre chat un chats (Chatz/Chatze), ami un amis (Fründ/Fründe), sabot un sabots (Holzschue/Holzschüe), vent un vents (Wind/Winde) oder jardin un jardins (Garte/Gärte) unterschide. Im Standardfranzösisch isch d Vokallängi glych.
• E männlichs un wiiblichs Adjektiv werre ebefalls durch d Vokallängi unterschide: z.B joli un jolie (hübsch).

Wortschatz

Viili Wörter wo i der Normandi benutzt werre unterscheide sich vo de Standardwörter oder hen kei Entsprechig im Standardfranzösisch un i andri Regione vo Frankriich:

• Französischstämmigi Wörter
  • barrer (e Dür züesperre), Standardfranzösisch: fermer à cle
  • clenche (Dürchnopf), Standardfranzösisch: poignée de porte
  • redoubler (in syni eigni Füesstapfe zruggange)
  • tuile (Fritierofe)
• Normännischi Wörter
  • charbonnette (Holzchohle)
  • ensaucer (Salad mit Sauce dressiere)
  • goûtu (öbis wo schmäggt)
  • savoureux (öbis wo güet schmäggt)
  • chasse (Hohlwäg)
  • horzain (öber vo usserhalb vo der Normandi)
  • rocailler (zwüsche Felse fische)
  • ouiner (pläre, hüüle)
  • viper (gelschtere)
• Archaischi Wörter
  • acre (e Flächeeiheit, usem Normännisch i s Änglisch entlehnt worre)
  • annuit (Hüt)
  • brésiller (zerbrössle)
  • purer (de Appetiv verderbe) Standardfranzösisch: dégoûter
• Germanischi Wörter
  • achocre (Französisch: maladroit)
  • moque (Mocke, e Tongfäss für z.B Cidre)
  • éluger (langweile) Skandinavisch: lyja (schlo)
  • guignon (Stechginschter), Skandinavisch: hvein
  • muler (ignoriere) Skandinavisch: muli (Muul)
  • melle (Ring) Skandinavisch: mella

Redewendunge

I der Normandi gits z.B Redewendunge wie:

• Sérieux comme une vache qui pisse – (ernscht wie e Chüe bim Seiche)
• Adroit de ses mains comme un cochon de sa queue – (mit syni Händ gnauso gschiggt wie e Sau mit sym Schwanz)
• Franc comme un âne qui recule – (tapfer wie e Esel wo zruggwiicht)

Wallonie

Im französische Deil vo Belgie un emene Deil vo Nordfrankriich isch bis i d 1970er s Wallonisch wyt verbreitet gsi. Inzwüsche wird s Wallonisch numme no vo circa 15% vo de Wallone gsproche. D Umgangsprooch isch meischtens s belgischi Französisch.

Phonologi

• D Unterscheidig vo de Nasalvokal /œ̃/ (wie im Wort un) un /ɛ̃/ (im Wort vin) wo im Französisch vo Paris am Verschwinde isch, isch i Belgie erhalte.
• Äänlich wie i der Normandi isch d Vokallängi phonemisch, e Vokal am End vumene Wort wird bi wiiblichi Adjektiv länger usgsproche.
• Statt der Unterscheidig zwüschem “helle” (/a/) un “dunkle” (/ɑ/) aa, wird d Vokallängi unterschide: /pat/ un /paːt/ aastatt /pat/] un /pɑt/ (patte un pâte). Im Standardfranzösisch wird die Unterscheidig meischtens überhaupt nümmi gmacht, si isch aber im Süde, i der Schwiiz un z Québec no erhalte.
• Im Belgische Französisch gits e Usluutverhärtig wie z.B im Standarddütsche: [ʁos] (Rose) oder [bɛlʃ] (Belgisch).
• Der Luut /ɥ/ isch mit /w/ zämmegfalle: huit isch [wit] aastatt [ɥit]. .
• S stumme /h/ wird usgsproche.

Wortschatz

• cramer (verbrenne) Standardfranzösisch: brûler.
• Petèye-crompire (E Erdöpfel wo im offene Füür broote worre isch).
• septante un nonante (70 & 90) Standardfranzösisch: soixante-dix un quatre-vingt-dix
• quelque chose pour moi manger.

Flämischsproochigi Gegende

Imene chlyne Deil vo Nordfrankriich isch früener Flämisch gsproche worre. Inzwüsche isch d Sprooch dört fascht ganz verschwunde.

• D Vokal /e/, /o/ un /œ/ sin inere offnige Silbe gschlosse un inere gschlossnige Silbe offe: c'était un aurait werre mit [ɛ] usgsproche aber côte mit [ɔ]. .

Korsika

Uf Korsika wird zum Deil no Korsisch gsproche, wo vo de Regionalsprooche vo Frankriich d gröschti Schoonse het z überlebe.

Phonologi

• S'”r” wird grollt [ɾ] usgsproche.
• /st/] un /t/ + e Konsonant werre Palatisiert.
• D korsischi Konsonante Mutation wird mangmool übertrooge: [o vɾɑ̃swa] statt [o fʁɑ̃swa] (oh François!). .

Grammatik

• Im Korsische cha d Verbalphrase am End vum Satz wiiderholt werre, des taucht im Français régional uf:

Korsichs Französisch:Ton père, il chante très bien, il chante (dyn Vater, er singt arg güet, singt er)

Korsisch: U to babbu, canta bè, canta

• Korsischs Französisch: Donnez-moi un de plus (Lange sii mer no eis)

Korsisch: Damni unu di più

Standardfranzösisch: donnez-moi encore un

• Korsischs Französisch: Ca touche à toi (Du bisch dra)

Korsisch: Tocca à tè

Standard Französisch: C'est ton tour

• Korsischs Französisch: Je me suis straccié les pantalons (I ha mer d'Hos verrisse) - straccié vo Korsisch straccià (rysse)

Französisch: Je me suis déchire les pantalons

• Im Französische wird e Möglichkeit i der Zuechumft mitem Conditionel oder Subjunctiv usdruggt. Im Korsische aber durch s'Imperfekt:

Korsischs Französisch: Si je faisais cela, j'étais malade (wenni des mache dät, wäri Chrank)

Korsisch: Se facia quessa era malatu

Standardfranzösisch: Si je faisais cela, je serais malade .

Literatur/Quelle

• Pöll, Bernhard: Le français langue pluricentrique ?: Études sur la variation diatopique d’une langue standard.. Peter Lang, Frankfurt am Main 2005. 
• Lodge, Anthony: French- from Dialect to Standard. Routledge, London, Ontario 1993. 
• Jaffe, Alexandra: Ideologies in Action. Language Politics on Corsica. Mouton de Gruyter, Berlin-New York 1999. 
• Lepelley, René: La Normandie dialectale. Presses Universitaires de Caen, 1999. 
• Ayres-Bennet, Wendy: A History of the French Language through Texts. Routledge, London, Ontario 1996. 
• Ager, Dennis: Sociolinguistics and Contemporary French. Cambridge University Press, 1990. 
• Rickard, Peter: A History of the French Language. Hutchinson University Library, London 1974. 
• Radatz, Hans-Ingo: Französisch, Bretonisch und...Gallo- Ist die Bretagne dreisprachig?. 1997 (http://user.uni-frankfurt.de/~hradatz/GALLO.pdf).