Elzach

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech


Wappe Ditschlandkart
Wappe vo de Stadt Elze
Elzach
Deutschlandkarte, Position vo de Stadt Elze hervorghobe
48.1747222222228.0716666666667361Koordinaten: 48° 10′ N, 8° 4′ O
Basisdate
Dialekt: Alemannisch
Hauptvariante: Nideralemannisch
Regionalvariante: Oberrhialemannisch
(Schwarzwald)
Lokalvariante: Elztälerisch
Verbreitig:  ?
Bundesland: Bade-Wirttebärg
Regierungsbezirk: Friburg
Landkrais: Emmedinge
Heh: 361 m i. NHN
Flech: 75,3 km²
Iiwohner: 7139 (31. Dez. 2006)[1].
Bevelkerungsdicht: 95 Iiwohner je km²
Boschtlaitzahl: 79215
Vorwahl: 07682
Kfz-Kennzaiche: EM
Gemeindeschlüssel: 08 3 16 010
Adress vun dr
Stadtverwaltung:
Hauptstraße 69
79215 Elze
Webpräsenz: www.elzach.de
Burgermaischter: Holger Krezer
Lag vu dr Stadt im Landkreis Emmendinge
Kart

Elze - amtlich Elzach - isch e Kleistadt in Bade-Württeberg, öppe 26 Kilometer nordöschtlich vu Friburg im Brisgau.

Alemannisch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr ursprünglich örtlich alemannisch Dialekt ghört zum Oberrhialemannisch, wo zum Nideralemannische zellt. Gschwätzt wird debi d'Elzdal/Schwarzwald-Variante, wo sich vu dr Dialekt-Variante in dr Rhiebeni vor allem in dr Vokale underschidet (z.B.: stuh / lu / gu statt stoh / lo / go wie in dr Ebeni yblich)

Geographi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D'Stadt Elze lit im Elzdal, wo sich om öschtliche Rond vum Landkreis Emmedinge befindet, d'Flächi vun de Gmei grenzt on de Ortenaukreis un de Schwarzwald-Baar-Kreis o. Topographisch isch s'Gmeigebit durch sini Lag im Dal vun de Elz un vum Husberg Rohrhardsberg kennzeichnet. Elze ghert zum Brisgau un bildet de nördlich Abschluss vum Naturpark Südschwarzwald.

Stadt un Ortsdeiler[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Elze b'stoht us de Kernstadt Elze, un de Ortsdeiler Prächt (dt. Prechtal), Oberprächt (dt. Oberprechtal), Eich (dt. Yach) un Katzemoos (dt. Katzenmoos). D'Ortsdeiler hän eigeni Ortsvorsteher un Ortsverwaltunge.

Gschichte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Elze isch urkundlich erschtmols am 5. August 1178 erwähnt worre. Es isch ab em 13. Johrhundert in dr Herre vu Schwarzeberg understande, wo ihm um 1290 d'Stadtrechte verlihe hän. Noochdem Elze lang zum Schwäbische Riichskreis (1512-1805) ghört het, isch es 1805 zum Grossherzogtum Bade kumme. Bis 1819 isch es Sitz vu eme badische Bezirksamt gsi.

Igmeindige / Ortsdeiler[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Funktionsstuefe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D'Stadt Elze isch als Unterzentrum nochem Regionalschlisselvuzeichnis ohgä.

Gmeirot[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zämmesetzig vum Gmeinderot
Partäi Wahle vu 2009 Wahle vu 2004
SPD 3 Sitz 3 Sitz
CDU 7 Sitz 8 Sitz
Wehlervereinigunge 8 Sitz 5 Sitz
Gsamt 18 Sitz 16 Sitz
Quälle: Statisdischs Landesamt vu Bade-Württebärg

Städtpartnerschafte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wirtschaft un Infrastruktur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Au hüt sin Gwerbe un Handel bsunders läbhaft. Näbe dr Metzgereie, Bäckereie, Schrinereibetribe, Betribe vum Dienstleischtiggwerbe un dr vile Einzelhandelsgschäfte git's z'Elze noch Beruefszwige, wo anderschtwo so guet wie gar nimmi vorhan­de sin. So e Linnewäberei, e Drexlerei, wie au e Seilerei.

D' Stadt Elze isch mit 750 Hektar dr gröscht Waldbesitzer vu dr Gmei, wo naturgmäss d'Holzverarbeitig vu dr Sägewerke bis hi zue Holzschnitzer breit verträtte isch.

E Edelsteischlifferei, Schlachtbetribe un Textilgwerbe finde sich ebeso wie Glas- un Metallverarbeitig. Im Dienschtleischtigsberiich verdiene d'Klinikbetribe e bsunderi Erwähnig. Elze un dr Ortsdeil Oberprächt besitze s'Prädikat Luftkurort, was dr Gmei e rege Fremdeverchehr brocht het.

Historisch vu Bedütig isch z'Elze - wie im gsamte Elzdal - d'Textilindustri gsi. Inzwische isch säller Industrizwig aber vollständig ussem Elzdal verschwunde.

Verkehr[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z'Elze lit dr Schlussbahnhof vu dr Elzdalbahn (Denzlinge - Waldkilche - Elze). Uf dr Strecki verkehrt hüt d'Brisgau-S-Bahn.

Vum Elzener Bahnhof füehre no einigi Regionalbuslinie in d'Sitedäler sowie e Fernbuslinie uf Schramberg. Betriberi vum Busverkehr isch d'SüdbadeBus GmbH (SBG), e Dochter vu dr Dütsche Bahn.

Dur dr Ort füehrt d'Bundesstross 294 as überregionali Fernstross.

Kultur un Sähenswürdigkeite[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Elzener Schuttig

Musee[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Alde Sparkasse befindet sich hüt s'Heimetmuseum.

Regelmässigi Verastaltige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wie vilerorts isch au z'Elze e regs Vereisläbe z'beobachte. Bsunders hervorzhebe isch die witt überregional bekannt, traditionsriich Elzener Fasnet mit ihrer Hauptfigur, em Elzener Schuttig. Näbe dr Narrezümfte us Rottweil, Oberndorf un Yberlinge ghört d'Elzener Narrezumft zum sognennte Viererbund.

Persönlichkeite[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Söhn un Döchter vu dr Stadt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bauwerk[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vu dr Burg Hienersedel isch hite nit me erhalte.

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Bevölkerungsstand

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]




Alemannisch.png
Des isch e Artikel oder e Absatz über e regionali Bsunderheit. Er dät no besser wirke, wänn er in dr Dialäktspiilart vu sälere Region gschriibe wär. Ich, dr erscht oder dr Hauptautor vu däm Artikel oder däm Absatz, dät mi freie, wänn eber esach in s lokal Alemannisch ibersetze dät. Schryb bitte i dr Zämmefassig dass du de Artikel i de lokale Dialäkt umänderesch.

Lueg dezue au Froge un Antworte zum Dialäkt.

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Elzach“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.