Elektrischer Strom

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Dr elektrisch Stroom isch d Beweegig vo Laadigsdrääger. Im verallgemäinerete Sinn bezieht sich elektrische Stroom au uf e Verschiebigsstroom, wo sich bin em käini Laadigsdrääger beweege, sondern dr elektrisch Fluss sich veränderet. Denn verstoot mä under em elektrische Stroom alli elektrische Erschiinige, wo d Ursach von ene e Magnetfäld isch.

Fliessendi Laadigsdrääger sin tüpischerwiise Elektrone im ene Metall oder im Vakuum oder au Ione, z. B. im ene Elektrolüt oder in ere Haasentlaadigslampe. Zu de Wirkige vom Stroom ghääre magnetischi, thermischi und chemischi Wirkige und Lüüchterschiinige in Gaas.

In dr Fachsprooch mäint mä mit „Stroom“ vilmol däm si Sterki, also die füsikalischi Gröössi Stroomsterki mit em Formlezäiche I und dr Äihäit Ampere, in dr Umgangssprooch mäint mä mäistens d Überdräägig vo elektrischer Energii oder au nume d Möögligkäit für das in dr Form von ere Installazioon, wo under elektrischer Spannig stoot.

Technischi Stroomarte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Linggs: Sinusförmige Wäggselstroom
Rächts: S Kwadrat wo au sinusförmig isch, aber e Gliichstroomaadäil het
oobe: Gliichstroom
drunder: Mischstrom oder „pulsierende Gliichstrom“

Gliichstroom[ändere | Quälltäxt bearbeite]

As Gliichstroom (änglisch direct current, abkürzt DC) wird elektrische Stroom bezäichnet, wo über d Zit si Richdig und Sterki nit änderet.

Braktisch alli elektronische Gräät im Hushalt wie Radio- und Färnseeempfänger, Kompiuter oder au d Stüürige vo modärne Wöschmaschine bruche für iiri Stroomversorgig Gliichstroom. Für das näme d Apparäät Wäggselstroom us em Stroomnetz uf und wandlen en in Gliichstroom um. Au in dr Energiitechnik wärde Gliichströöm iigsetzt, zum Bischbil in dr Schmelzflusselektrolyse bim Aluminiummache, für Gliichstroommotör, wo mä d Dräizaal von ene guet cha regle, as Zwüschekräis in Stromrichder, in Sänderaalaage und in Auti-Bordnetz.

Usser Gliichstroom, wo mit Gliichrichder us Wäggselstroom gwunne wird, git s au diräkti Gliichstroomkwelle, wo aber düürer si, wie z. B. galwanischi Zälle und fotowoltaischi Zälle.

Wäggselstroom[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bim Wäggsekstroom (änglisch alternating current, abkürzt AC) git s periodischi Ändrige vo dr Stromrichdig. Jedi Periode bestoot us ere Zitspanne mit eme positive Augeblickwärt und eme negative, und die ergänze sich zun ere middlere Stroomsterki vo null. Dr Erfolg vom Wäggselstroom isch drvo choo, ass mä d Spannig mit Hilf vo Transformator seer äifach cha ändere. Alli öffentlige Stroomversorgigsnetz wärde mit Wäggselspannig betriibe,– in Öiropa und e Hufe anderi Länder mit dr Netzfrekwänz 50 Hz, in andere Däil vo dr Wält mit 60 Hz.

E bsundrigi Form vom Wäggselstroom isch dr Dreifaasewäggselstroom (in dr Umgangssprooch Stark-, Dräi- oder Chraftstroom), wie er in öffentlige Stroomnetz zur elektrische Energiiverdäilig vo groosse Läistige verwändet wird. Die Stroomart macht bsundrigs äifach bauti und robusti Elektromotör mööglig.

Mischstroom[ändere | Quälltäxt bearbeite]

E Kombinazioon us Wäggselstroom und Gliichstroom isch dr Mischstroom. Bi däm git s nit umbedingt Richtigsändrige. Er het e Gliichstroomdäil, wo zitlig konstant blibt und e zuesätzlige Wäggselstroomdäil, wo d Sterki von em sich periodisch änderet (pulsierende Gliichstroom). Dä Mischstroom chunnt zum Bischbil bi Gliichrichder vor und wird mit Glettigskondensatore oder Glettigsdrossle in Netzdäil glettet. Dr Wäggselstroomdäil, wo noch em glette no übrig blibt, isch mäistens nid erwünscht. Mä säit em Rästwällikäit und si goot zämme mit ere Brummspannig.

Dr Zämmehang züsche dr Spannig und dr Stroomsterki[ändere | Quälltäxt bearbeite]

E Stroomkräis mit ere Spannigskwelle: Stromsterki  I=U_0\;/\;(R_i+R_\mathrm V)
       =U_\mathrm{kl}/R_\mathrm V
wobii R_i dr gsamt Widerstand vom Stroomkräis isch, wo nit diräkt mit em Verbruucher z due het.

Wemm mä an e Spannig U e Verbruucher aaschliesst und e Stroom mit dr Sterki I foot afo fliesse, so cha mä, wenn alli andere relewante Faktore wie Tämpratuur usw. konstant bliibe, dr Zsämmehang zwüsche dr Stroomsterki und dr Spannig mit em ohmsche Gsetz usdrucke:

U=R\cdot I

Dr Broborzionalidäätsfaktor R wird as elektrische Widerstand bezäichnet.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wikibooks-logo.svg Wikibooks: Der elektrische Strom - Eigenschaften und Wirkungen: Teil I — Lern- und Lehrmaterialie

Wikisource S dütschsprochig Wikiquote hät Zitat zum Thema „Elektrischer Strom