Codex Manesse

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Fol. 127r, Wärk vom Walther vo dr Vogelwäid
Autorbild vom Konrad vo Altstette

Dr Codex Manesse (au Manessischi Liederhandschrift, Manessischi Handschrift, wien em dr Schwizer Gleerti Johann Jakob Bodmer gsäit het, noch em Ort won er ufbewaart worden isch au as Groossi Häidelbärger Liederhandschrift oder Bariser Handschrift bezäichnet) isch die umfangriichsti und berühmtisti dütschi Liederhandschrift us em Middelalter. Sit 1888 wird si wider in dr Universidäätsbibliothek Häidelbärg ufbewaart (Signatur: UB Heidelberg, Cod. Pal. Germ. bzw. cpg 848).

Dr Kodex bestoot us 426 Pergamäntbletter im Format 35,5 x 25 cm, wo uf bäide Site beschriibe si und wo spööter paginiert worde si. Im Ganze het s din 140 leeri und e Hufe Site, wo nume zum Däil druf gschriibe isch. D Germaniste säge dr Sammlig churz C. Dr Teggst isch nit nume meereri Mol in verbesserte historisch-kritische Usgoobe uusechoo, sondern isch au - im Geegesatz zu andere Handschrifte - zäichegenau abdruckt worde.

Die Manessischi Liederhandschrift enthaltet dichterischi Wärk uf Middelhoochdütsch. Dr Grundstock isch um 1300 z Züri entstande , woorschiinlig im Zämmehang mit em Sammle vo dr Zürcher Patrizierfamilie Manesse. Bis öbbe 1340 si no meereri Noochdrääg drzuechoo. Dr Kodex gältet as e representativi Summe vom middelalterlige Laielied und isch d Hauptkwelle und vilmol die äinzigi Kwelle für e 'noochklassischi' Minnesang. Es het din im Ganze 138 Miniature, wo d Dichder in ere idealisierte Form bi höfische Aktividääte daarstelle, und es gältet as e bedütends Dokumänt vo dr oberrhiinische gotische Buechmoolerei. E witeri Miniatur ooni Teggst isch nume skizziert. Käi Miniatur het dr Walther vo Briisach. Vier Künstler häi für s Wärk Miniature zäichnet: 110 Illustrazioone het dr Mooler vom Grundstock gmacht, 20 dr erste Noochdragsmooler, vier dr zwäit und drei dr dritt, wo au e Vorzäichnig biidräit het.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Vollständigi Teggstusgoob: Die Große Heidelberger Liederhandschrift (Codex Manesse). zwüsche 1899 und 1909 uusegee vom Fridrich Pfaff. Ditelusgoob vo dr zwäite, verbesserete und ergänzte Uflaag bearbäitet vom Hellmut Salowsky. Universitätsverlag C. Winter, Heidelberg 1984, ISBN 3-533-03525-5
  • Friedrich Heinrich von der Hagen (Hrsg.): Minnesinger. Deutsche Liederdichter des zwölften, dreizehnten und vierzehnten Jahrhunderts. Theil 1. Manessische Sammlung aus der Pariser Urschrift. Barth, Leipzig 1838 (Digitalisat)
  • Gisela Kornrumpf: Die Heidelberger Liederhandschrift C. in: K. Ruh (Hrsg.): Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon. 2. Aufl., Bd. 3 (1981), Sp. 584–597
  • Elmar Mittler u. a. (Hrsg.): Codex Manesse. Katalog zur Usstellig 1988 in der Universitätsbibliothek Heidelberg. Edition Braus, Heidelberg 1988, ISBN 3-925835-20-2
  • Ingo F. Walther: Codex Manesse. Die Miniaturen der Großen Heidelberger Liederhandschrift. Insel, Frankfurt am Main 1988, ISBN 3-458-14385-8
  • Max Schiendorfer: Ein regionalpolitisches Zeugnis bei Johannes Hadlaub (SMS 2). In: Zeitschrift für deutsche Philologie 112 (1993), S. 37–65 (zum „Manessekreis“)
  • Der Codex Manesse und die Entdeckung der Liebe, uusegee vo dr Maria Effinger, Carla Meyer und Christian Schneider mit dr Mitarbet vo dr Andrea Briechle, Margit Krenn und Karin Zimmermann, Heidelberg: Universitätsverlag Winter, 2010 (Schriften der Universitätsbibliothek Heidelberg, Band 11), ISBN 978-3-8253-5826-6

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Codex Manesse – Album mit witere Multimediadateie