Brot-Dessous

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Brot-Dessous
Wappe vo Brot-Dessous
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Nöieburg (NE)
Bezirk: Boudryw
BFS-Nr.: 6405i1f3f4
Poschtleitzahl: 2149
Koordinate: 547479 / 20088446.9569476.748621857Koordinaten: 46° 57′ 25″ N, 6° 44′ 55″ O; CH1903: 547479 / 200884
Höchi: 857 m ü. M.
Flächi: 4.95 km²
Iiwohner: 105 (31. Dezämber 2013)[1]
d Pont du Saut iber d Areuse

d Pont du Saut iber d Areuse

Charte
Neuenburgersee Kanton Freiburg Kanton Freiburg Kanton Waadt Kanton Waadt Kanton Waadt La Chaux-de-Fonds (Bezirk) Le Locle (Bezirk) Neuenburg (Bezirk) Val-de-Ruz (Bezirk) Val-de-Travers (Bezirk) Auvernier Bevaix Bôle Boudry Brot-Dessous Colombier NE Corcelles-Cormondrèche Cortaillod Fresens Gorgier Montalchez Peseux NE Rochefort NE Saint-Aubin-Sauges VaumarcusCharte vo Brot-Dessous
Iber des Bild
w

Brot-Dessous (frankoprovenzalisch [a brɔ dzɔ]) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Boudry im Kanton Nöueburg, Schwyz.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Brot-Dessous lyt an dr Areuse. Zue dr Gmai ghere au no d Wyler Fretereules (844 m ü. M.) un Champ-du-Moulin-Dessus (701 m ü. M.) am Sidhang vum Solmon. Dr Bann umfasst 40,9 % landwirtschaftligi Flechi, 20,4 % Wald, 38,1 % Sidligsflechi un 0,7 % sunschtigi Flechi. Nochbergmaine vu Brot-Dessous sin Rochefort, Boudry, Val-de-Travers un Brot-Plamboz.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Brot-Dessous isch zum erschte Mol gnännt wore anne 998 as Broch. Bis 1888 het au no s Dorf Brot-Dessus zue dr Gmai ghert, wu hite Dail vu Brot-Plamboz isch. Von 1524 bis 1730 het Brot-Dessous zue dr Gmai Rochefort ghert.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Yywohner 251 255 273 284 328 343 310 226
Johr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Yywohner 229 198 242 184 155 144 127 95

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 19,5 % gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

39,5 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 34,3 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 2,0 %, CVP 4,4 %, FDP 35,6 %, GP 10,0 %, POP 1,4 %, SP 23,6 %, SVP 18,4 %.

Dr Gmaindsbresidänt isch dr Jean-Daniel Gerber (Stand 2012).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 4,3 % gläge.

Sproch un Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 95 Yywohner 86,4 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 4,5 % Dytsch, 2,7 % Italienisch un 6,3 % anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn[2][3]

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)
  2. Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
  3. Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Brot-Dessous‎ – Sammlig vo witere Multimediadateie