Breisgau

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Dialäkt: Markgräflerisch (Ebringe)

De Brisgau isch e Landschaft in Bade-Württeberg in Dytschland.

Luftbild vum Brisgau ufgnu bi ere Ballonfahrt, im Vordergrund d'Ortschafte vu Rütti, March un Friburg-Hochdorf

Im früehe Middelalter het dr Brisgau zue dr alemannische Gaue am Oberrhi ghört un het ursprünglich vum Rhikni bi Basel bis zum Flüssli Bliiche zwische Kenzige un Herbolze greicht. Im Norde het dr Brisgau an die alemannisch Gaugrafschaft vu dr Mortenau (hüt Ortenau) gränzt. Dr Namme vum Brisgau laitet sich vu dr Stadt Brisach am Rhi ab.

D'Region reicht vum Rhi bis in dr Schwarzwald. Zentrum vu dr Region isch Friburg. Es handlet sich um die klimatisch wärmst Region in Dytschland, die middler Johrestemperatur lit bi 11° Celsius, die durchschnittlich Niderschlagsmengi bi ca. 900 mm je m² am Westhang vum Schwarzwald (dytlich wäniger in dr Rhiebeni).

Dr Brisgau umfasst:

  • d'Rhiebeni, wo hauptsächlich Fruucht, Welschchorn sowie Sonderkulture (Spargle, Erdbeere, früeher vilfach au Tubak) abaut wird
  • s'Wii- un Obstbaugebiit vu dr Vorberg vum Schwarzwald un vum Kaiserstuehl
  • d'Westhäng vum südliche Schwarzwald.

Nooch dr Reformation sin die evangelisch worrene Ortschafte vum Brisgau als Markgräflerland zämmegfasst worre, wil si under dr Herrschaft vu dr Markgrafe vu Bade gstande sin. Wil lediglich d'Region südlich vu Mülle bis Basel gschlosse evangelisch worre isch, isch dr Region nördlich vu Mülle bis nooch Emmedinge hi ä Flicketeppich vu katholische un evangelische Ortschafte, also us Markgräflerland un Brisgau, gsi.

hütigi Abgrenzige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Süddail vum Brisgau wird inzwische als Markgräflerland als aigeni Landschaft agsähe. S'Wibaugebiit Brisgau umfasst die westliche Schwarzwaldhäng un Vorberg zwische Friburg un Herbolze. Degege sin dr Kaiserstuehl, dr Tuniberg un s'Markgräflerland eigeni Wibauregione.

D'Abgrenzig vu Markgräflerland un Brisgau isch agsichts vu dr verwirrende historische Usgangslag dementsprechend underschidlich. So zellt sich Staufe us historische Gründ als ehemolige vorderöstriichische Verwaltigssitz zum Brisgau, degege betont s'nördlicher gläge Ebringe eher dr Wiiabau un dorum - obwohl historisch au Brisgau - d'Zueghörigkait zum Markgräflerland.

Vum Dialekt her miesst mer degege wiider dr Abgrenzig vum Wiibaugebiit folge, denn dr Brisgauer Dialekt isch Niider-, dr Markgräfler Dialekt degege Hochalemannisch.

einigi Ort im Brisgau (incl. nördl. Markgräflerland)[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Flüss im Brisgau[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gebirge un Berg im Brisgau[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Lueg au Landchrais Brisgau-Hochschwarzwald

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]