Birmenstorf

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Birmenstorf
Wappe vo Birmenstorf
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Aargau (AG)
Bezirk: Badew
BFS-Nr.: 4024i1f3f4
Poschtleitzahl: 5413
UN/LOCODE: CH BMO
Koordinate: 661176 / 25732847.4638848.250005382Koordinaten: 47° 27′ 50″ N, 8° 15′ 0″ O; CH1903: 661176 / 257328
Höchi: 382 m ü. M.
Flächi: 7.80 km²
Iiwohner: 2851 (31. Dezämber 2013)[1]
Website: www.birmenstorf.ch
Katholischi Chile

Katholischi Chile

Charte
Turgi Würenlos Deutschland Kanton Zürich Bezirk Bremgarten Bezirk Brugg Bezirk Laufenburg Bezirk Lenzburg Bezirk Zurzach Baden AG Baden AG Bellikon Bergdietikon Birmenstorf Ehrendingen Ennetbaden Fislisbach Freienwil Gebenstorf Killwangen Künten Mägenwil Mellingen AG Neuenhof AG Niederrohrdorf Oberrohrdorf Obersiggenthal Remetschwil Spreitenbach Stetten AG Turgi Untersiggenthal Wettingen Wohlenschwil Würenlingen WürenlosCharte vo Birmenstorf
Iber des Bild
w
Dialäkt: Aargauerdüütsch

Birmischtorf isch e Gmeind im Bezirk Bade im Schwiizer Kanton Aargau. Sie liegt a de Rüüs, ugfähr vier Kilometer weschtsüdweschtlich vo Bade.

Geographii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Blick uf d kath. Chile
Blick uf de Räbbärg

Birmischtorf liegt uf ere Schotterebeni uf de rächte Site vo de Rüüs, numme e paar Kilometer weg vo ire Mündig i d Aare. De Stettbärg, de Bollrai un de Stutz, drei chlineri Usläufer vom Gäbischtorfer Horn, rage i d Ebeni inne. De Dorfchern liegt an ere enge Stelli zwischem Stutz und de Rüüs. Die sonschten flachi Ebeni fällt kurz vor em Flussufer steil ab.

S Gemeindgebiet isch 780 Hektare gross, dodervo sin 285 bewaldet, 10 sin mit Räbe bepflanzt un 122 überbaut. D höchsti Stelli isch uf em Stutz uf 573 Meter, die tüfsti uf 340 Metern a de Rüüs.

Nachbargemeinde sin Gäbischtorf im Norden, Bade im Oschte, Fislisbach un d Badener Exklav Rütihof im Südoschte, Wohlenschwil im Süden, Birrhard im Südweschte un Müllige un Windisch im Weschte.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Di erschte Spure von ere Bsiedlig z Birmischtorf sind us de Jungsteizit. Us der Römerzit sin a de Bollstrass Spure vo enem Gutshof gfunde word. Der isch zur Versorgig vom Legionslager Vindonissa da gsi, des in unmittelbarer Nöchi vo Birmischtorf im hütige Windisch gläge isch. D Gründig vom hütige Dorf isch alemannische Siedler zverdanke, die sich vermutlich im 6. Jahrhundert hier niederglasse hei. S erschte Mal isch s Dorf 1146 urkundlich erwähnt worde, als de Bernhard von Clairvaux uf ere Reis hier gschlofe het.

D Landesherre vo Birmischtorf sind ab 1172 d Grafe vo Länzbrg gsi und als die Usgstorbe sind, d Grafe vo Kyburg, danach d Herre von Liebegg (bi Gränichen). 1363 het d Königin Agnes von Ungarn s Dorf in Bsitz gno, un sofort ans Chloschter Königsfälde in Windisch abgä. Als 1415 d Eidgnosse de Aargau un Birmischtorf erobert hei und die d Grafschaft Bade als gmeini Herrschaft verwaltet hei, isch Bimischtorf de Sitz vo enem Amt worde. D Patronatsrecht für d' Chile und d niederi Grichtsbarkeit isch bi Königsfälde blibe. Di Konschtellation het in de Reformationszit grossi Uswirkige gha. Königsfälde het nämlich zum Bärner Aargau gehört und als Bärn d Reformation aagnoh het, isch z' Königsfälde Kloschter ufghobe und en Hofmeischter iigsetzt worde. Der het versuecht d Reformation au z'Birmischtorf (und im Nachbarort Gäbischtorf) iizführe und het de noii Glaube unterstützt. En Drittel vo de Birmischtorfer isch reformiert worde, zwai Drittel sin katholisch blibe. De Gägesatz zwische beide Konfessione het s Läbe im Dorf noch bis ins lätschte Johrhundert prägt.

Sicherheit[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Pikett- und s Verchersfahrzüüg vo de Füürwehr

D Füürwehr vo Birmischtorf het uf de 1. Jänner 2004 mit de Füürwehr vo Mülige fusioniert. S bsundrige do dra isch, dass die Füürwehr sich über e Bezirksgränze ewäg zämmegschlosse het. S Füürwehrmagazin z Müllige isch ufghobe worde und d Fahrzüg stönd hüt alli z Birmischtorf im Füürwehrmagazin.

Lueg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Freskekapelle

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Max Rudolf: Geschichte der Gemeinde Birmenstorf, 2. Auflage 1991.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bevölkerungsbestand per Ende Dezember 2013, Statistisches Amt des Kantons Aargau

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Birmischtorf – Sammlig vo witere Multimediadateie