| Dialäkt |
|
|
Dem Nutzer sy Müeterdialäkt isch Südbadisch. |
|
|
|
Dà Nutzer hat grundlégende Èlsàsséschkànntnéss. |
|
Sunschtigs |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ǜber mich
Ich bì 16 Johr alt ùn chùmm eigentlig ùß Lörrach, wohn abber sitt em Juli 2003 ìm Thurgau ìn de Schwiz. Ich bì sitt em Januar 2008 bi de Wikipedia aagmäldet. Sällemools hät sich d'Qualität vù minnem Alemannisch no zimlig ìn Gränze ghalte (sechs Bräteerita ùn e Huffe anders Zügg ...), ich ha abber sittheer viil glehrt ùn verbessert. Minni gsprocheni Sprooch isch e bìtz schlächter wie d'"Schriftsprooch" (Schrìft-Alemannisch), basst sich abber nooch ùn nooch aa.
No öbbis zù minnem Alemannisch (bedrìfft abber au Düttsch ùn alles ander): Was ìn minne Auge genau esoo schlìmm isch wie di unkondrollierti Ǜbernahm vù hoochdüttsche Wörter ùn Grammatikeigeschafte, sìn Anglizisme. Ich bi fǜr e strikti Vermidig devùù, bsunders dört, wùù mer si nìt bruucht ùn's e gliichwertigs alemannischs/düttschs Wort gìt. Ansunschte wird Düttsch (mìt alle andere Sprooche) friehner odder spöter komblätt vùm Änglisch ussgrottet - wie's grad mìt em Alemannisch bassiert. Tue ta toux avant que ta toux te tue.
Minni Dialäktkänntnìss
Als Lörracher han i nadürlig eini vù de vile Variatione vùm Sǜǜdbadische als Müeterdialäkt. Ǜber dää use cha-n-i no e bétzi Èlsàsserditsch. Säll bì-n-i mìt me Selbschtlernkurs vù ASSIMIL am Lerne. Basìs vù dèm Kùrs isch de Dialäkt vù Haut-Rhin, wùùbii-n-i nìt sicher bì, ob's sich ùm de Dialäkt vù me-ne genau bsìmmbare Dorf handelt. Esoo cha-n-i ab ùn zü au ùf Elsässerdüttsch biidraage.
Schribig
Noochdèm i zerscht e Reihe vù völlig eigene Schribwise ussbrobiert ha ùn's keini gee hät, wùù alli demìt zfrììde gsìì sìn, ha-n-i mi jetz fǜr e Art Mìttelwääg zwüsche de Dieth-Schribig ùn re Orientierig an de hoochdüttsche Schribig entschììde. Doo e grobbe Ǜberblìck:
- Ìch ǜbernìmm d'Büechstabe <è, ì, ù, ǜ> ùn ìn dräi Einzelfäll au <ò> ùß de Dieth-Schribig.
- Au s Dehnigs-h ùn d'Konsonanteverdopplig vùm Hoochdüttsche werre zùr Erhaltig vùm Schrìftbìld ǜbernoh.
- E lange Vokal schribb i nùme dänn doppelt, wenn er vor mehrere (gschrììbene) Konsonante stoht. Ìn eisilbige Wörter werre alli lange Vokäl verdoppelt.
- De Büechstabe <è> ersetz i vor Doppelkonsonante ùn alli Akzäntbüechstabe vor zwei verschììdene Konsonante dùrch ihri Versione ohni Akzänt.
E ussfiehrligi Festleegig vù minner Schribig findsch doo [1].
Un jètz zu miner Èlsässische Schribwis: Mìt der Vokal- un Konsonanteverdopplig un mìt em Dehnigs-h halt i's gliich wie ìn miner "Lèrracher" Schribwis. Un oi ìm Èlsässische versüech i, e Mìttelwääg z fìnde zwìsche Orientierig am Hoochditsche (= güet lääsbaar) un phonologische Gnäuigkeit. Wäge däm schribb i oi <ä> fìr s häll <a> un nìt <à> odder <a>. Un wäge däm bruuch i fìr der Lütt [e] jee nooch Etymologi s <ì> (= hoochditsches i/ü) odder s <é> (= hoochditsches e); di verlängerte Forme schribb i mìt <ìì> bzw. <ee>. D'Dìphthong [ɔ̯i, a̯i, ɛ̯i, o̯i] wäre mìt <äu/eu, ei, èi, oi> gschrììwe.
Biidrääg ùn Brojäkt
- Ungarn, wùù-n-ich vor allem ǜber d'Sprooch Indrässè draa griegt ha.
- Sprooche, eins vù minne Hauptìndrässe ǜberhaupt. I konzendrier mich ùf di fìnno-ugrische ùn d'Sprooche z Frankriich ùn Düttschland.
- Hilfsitte, d. h. sälli erwittere, ǜberarbeite/aktualisiere ùn au nöi aaleege.
- Stumpeerwitterig, wiil's bsunders ìn de Kategori Geografi-Stùmpe no viil z viil hät (vù Politik ùn de ǜǜbrige Theme ìn de Kategori Linguistik verstand i z weenig).
„Abgschlosse“
- Landchreis Lörrach
- Landchreis Waldshüet
- Externi Sitte
E chleini Internetsitte vù mir zùm Lörracher Dialäkt (erstellt mìt Google Sites)
