Balzers

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Balzers
Wappa vo Balzers
Basisdata
Staat: Fürschtetum Liechtestaan
Wahlkreis: Oberland
Gmoandsummere: 7003
Poschtloatzahl: 9496
UN/LOCODE: LI BAZ
Koordinate: 757110 / 21516747.0688839.507226Koordinaten: 47° 4′ 8″ N, 9° 30′ 26″ O; CH1903: 757110 / 215167
Höhi: 472 m ü. M.
Flächi: 19.6 km²
Iiwohner: 4539 (31. Dezember 2012)[1]
Bevölkerigsdichti: 232 Iiwohner pro km²
Uusländeraatoal: 27,2 % (31. Dezember 2010)[2]
Website: www.balzers.li
Karte
Eschen Eschen Gamprin Mauren Ruggell Schellenberg Balzers Balzers Balzers Planken Schaan Schaan Schaan Triesen Triesenberg Triesenberg Vaduz Vaduz Vaduz Vaduz VaduzLage der Gemeinde Balzers  im Fürstentum Liechtenstein (anklickbare Karte)
Iber des Bild
Dialäkt: Liechtenschtänisch

Balzers isch di södlegscht Gmand vom Liachtaschta. Well döt dr Pföö viil und fescht goot, seet ma da Balzner oo "Pföötschinka".

Wappa[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Gmandswappa vo Balzers isch ursprüngleg s "Balzner Förkle", a drüzackige Höögabla, gse. Am 16. Auguscht 1956 isch vom Förscht Franz Josef II. vo Liachtasta dr Gmand a neus Wappa verleha wora. S neu Wappa isch das vo da Freiherra von Frauaberg. Ene sind, zemma met dena vo Guataberg, um 1300 d Burgherra vo Guatberg gse. Bsunders bekannt isch dr Minnesängr Heinrich vo Frauaberg. Er wörd i dr Manessischa Liadrhandschreft erwähnt. S Gschlecht isch urkundleg noochwisbar vo 1257 bis 1336. S Wappa zaagt im blaua Feld ufrecht an goldega Gryff, met ara rota Zunga und met rota Kralla.

Sähenswördegkeita[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Burg Guataberg isch s Waarzeiha vu Balzers. Bi Usgrabega hät ma vile interessante Fund gmacht. Net no vo da Römer, sondern o scho us dr Jungstaizeit, bsunders bekannt sind dr Eber und dr Hirsch und d Marsfigur "Mars von Gutenberg". S git am Dorfplatz an Marsbrunna met ara Kopii vo dera Statua. Ma ka d Burg o besichtiga, und s git Füarega.

D Mörderburg isch d Ruina vor Burg Grafeberg ufem Gebiat vor Schwizer Gmand Fläsch, wo aber zo Balzers ghört. Anderi Sähenswördihkeita sind d Mariahelf-Kapella im Ortstal Mäls, a Kapella St. Petr mit am spotgotischa Flögelaltar, d Kiarha St. Nikolaus, da Alt Gottesacker ond Naturschotzgebiat St. Katharina-Bronna.

Ortstaal (Wiiler)[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Balzers (olim: Palazoles)
  • Mäls (olim: Meilis) isch a früahares Sumpfgebiat gse.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gmandvorsteher isch dr Arthur Brunhart (VU). Dr Gmandrot bstoot us 13 Setz (VU 6, FBP 6, FL 1).

dr Pföö[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Früaner häts a paar Dorfbränd ggee, well d Hüüser us Holz gse sind und dr Funkaflug us da Kämes s vom Pföö tröchnete Material sofort hät könna zom Brenna bringa. Wäga däm hät ma s Füürmaha verbota, wenn dr Pföö gganga isch.

Hötzutag isches nümma so gföörleg, aber wenn dr Pföh goot, isch eigentleg am Schwizer Militär am Luzisteig verbota zom Schüssa. Ana 1985, dr 5. Dezember, amana Donnschteg, händ's trotzdem a Schüüssüabeg gmacht und der Funkaflug hät an Brand verursacht, wo schliassleg uf dr ganz Wald oberhalb vo Balzers öberggreffa hät. Untar dr vilna Füürweermänner isch oo dr David Vogt gse, wo met sim Heli trotz wege däm Storm zom extrem schteila Hang aheflogan esch um s Löschwasser abzwerfa. Wega däm läbensgföhrlege Iisatz hät ma em d Fluglizenz entzoga, wel er gwössne Limits öberschretta hät. Das het dänn fascht an Volksufschtand gge, o wel dr Brand scho langsam gega Tresaberg zuahe isch. S Füür hät aber rechtziteg könna glöscht wöra, o dank am Löschheli und sim Pilot, wo berüahmt wora isch för sin Iisatz und för Vilne so an Art Volksheld. D Fluglizenz hän d Hüater vom Gsetz em Helipilot denn weder zrockge.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Liechtenstein - Amt für Volkswirtschaft
  2. Bevölkerung und Wohnverhältnisse (PDF), Amt für Statistik, abgruefen am 16. Juni 2012

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Balzers – Sammlig vo witere Multimediadateie