Aragonien

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel befasst sich mit der hütige autonome Gmäinschaft Aragonie. Für die mittelalterligi Staatsgmäinschaft im witere Sinn lueg Krone Aragon, für anderi Begriff lueg Aragon


Comunidad Autónoma de Aragón
Aragonie
Wappe Flagge
S Wappe vo Aragonie
D Faane vo Aragonie
Iiordnig
Art vu de Verwaltigseiheit Autonomi Region
Land Spanien Spanie
Verwaltigssitz Saragossa (spanisch Zaragoza)
Underdeilige 3 Browinze, 33 Comarcas
Basisdate
Iiwohner 1'346'293
Flächi 47'698 km²
Bevölkerigsdichti 28,2 I./km²
Zittzone UTC+1
Bresidänt Luisa Fernanda Rudi (Partido Popular)
Bevölkerig
Amtssprooch(e) Spanisch
regional au Aragonesisch
und Katalanisch
Regionalsprooche un Dialäkt Aragonesisch, Katalanisch
Religione Katholisch
Charte
Laag vù Andalusie

Aragonie (spanisch und aragonesisch Aragón, katalanisch Aragó) isch en autonomi Gmäinschaft im Nordoste vo Spanie. Iiri Gränze zu Frankriich isch im Norde dr Hauptkamm vo de Püreneä, im Oste gränzt si an Katalonie, im Südoste an Valencia und im Weste an Kastilien-La Mancha, Kastilien-León, La Rioja und Navarra. D Hauptstadt isch Saragossa.

S Gebiet vo dr hütige Autonome Gmäinschaft entspricht em früener Köönigriich Aragonie im ängere Sinn, wo sinersits si Naame em Fluss Aragón verdankt.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Norde vo Aragonie si d Püreneä, wo dr Hauptkamm von ere siner ganze Lengi nooch d Nordgränze vo dr Autonome Gmäinschaft bildet.

Durch die Ebene des zentralen Aragoniens verläuft der Mittellauf des Ebro, zu dessen Einzugsbereich der größte Teil der Region gehört.

Im Süden der Region liegen Teile des Iberischen Randgebirges.

Flüss[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bedütendi Flüss in dr Regioon si dr Ebro, und sini drei lingge Nääbeflüss Aragón, Gállego und Segre, dr Cinca (e Nääbefluss vom Segre), dr Jalón (e rächte Nääbefluss vom Ebro), dr Jiloca (e Nääbefluss vom Jalón) und dr Mijares und dr Turia, wo vom Süüde vo Aragonie us dur d Regioon Valencia diräkt ins Middelmeer fliesse.

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Formigal (Huesca) im Winter

Aragonie ghöört zu de Regioone vo Spanie, wo am dünnste besiidlete si. Die äinzigi Groossstadt isch d Hauptstadt Saragossa, wo öbbe d Helfti vo de Iiwooner vo dr Regioon läbt.

Sprooche[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Sprooche in dr Region Aragón

Näbe em Spanische schwätzt mä in e baar Dääler in de Püreneä no die autochthoni aragonesischi Sprooch, wo verschiide isch vom aragonesische Dialäkt vom Spanische. Usserdäm schwätzt mä in e baar Bezirk im Oste vo Aragonie dr Gränze zu Katalonie (der Franja de Aragón) nooch Katalanisch.

Die grösste Stedt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Saragossa (span. Zaragoza) (620.419)
  2. Huesca (47.923)
  3. Teruel (31.506)
  4. Calatayud (18.531)
  5. Ejea de los Caballeros (16.183)
  6. Barbastro (15.592)
  1. Monzón (15.457)
  2. Alcañiz (13.708)
  3. Fraga (13.035)
  4. Jaca (12.322)
  5. Utebo (12.100)
  6. Tarazona (10.667)

Die politischi Gliiderig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Aragonie umfasst die drei Browinze Huesca, Saragossa (Zaragoza) und Teruel, und die si in 33 Bezirk (Comarcas) iidäilt.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Parlamänt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sit 1983, wo Aragonie en autonoomiRegioon worden isch, het s acht Waale zum Regionalparlamänt (Cortes de Aragón) gee. Näbe de Parteije, wo in ganz Spanie verdräte si (die linggi PSOE, die konserwativi PP und die linggi IU) häi no zwäi Regionalparteie Bedütig: die bürgerligi Partido Aragonés (PAR) und die linggsorientierti Chunta Aragonesista (CHA).

Regierig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Regionalregierig wird als Gobierno de Aragón oder au as Diputación General de Aragón bezäichnet. Dr Vorsitz het e Ministerbresidänt (Presidente de Aragón), wo vom Parlamänt gweelt wird und d Minister (Consejeros) ernennt.

D Regionalregierige sit 1983:

Legislatuur Zitruum Ministerbresidänt Partei Notize
I 1983-1987 Santiago Marraco Solana PSOE Minderhäitsregierig
II 1987-1991 Hipólito Gómez de las Roces PAR Koalition PAR/AP
III 1991-1993 Emilio Eiroa García PAR Koalition PAR/PP
1993-1995 José Marco Berges PSOE Minderhäitsregierig
1995 Ramón Tejedor Sanz PSOE Minderhäitsregierig
IV 1995-1999 Santiago Lanzuela Marina PP Koalition PP/PAR
V 1999-2003 Marcelino Iglesias Ricou PSOE Koalition PSOE/PAR
VI 2003-2007 Marcelino Iglesias Ricou PSOE Koalition PSOE/PAR
VII 2007-2011 Marcelino Iglesias Ricou PSOE Koalition PSOE/PAR
VIII 2011- Luisa Fernanda Rudi Úbeda PP Minderheitsregierung

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

2003 isch s Bruttoinlandsprodukt pro Iiwooner 19'841 Öiro gsi. Im Vergliich mit em BIP pro Chopf vo dr EU, in Chaufchraftstandard usdruckt, het Aragonie im Joor 2006 en Index vo 112 (EU27=100) ghaa.[1]

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Aragon – Sammlig vo witere Multimediadateie

Kwelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. http://www.ine.es/prensa/np488.pdf Instituto Nacional de Estadistica


Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Aragonien“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.

41.55-0.65Koordinaten: 42° N, 1° W